¿„Proszę” siempre convierte la orden en una petición?

„Proszę” con infinitivo es la forma estándar y cortés de la orden („Proszę usiąść”). „Proszę” con el imperativo („Proszę, usiądź”) es una petición educada a una persona con la que te tuteas.

¿Por qué se dice „chodź tutaj”, si se trata de un solo movimiento?

Es una excepción: „chodź” y „chodźcie” significan en la práctica „ven aquí” o „vamos juntos”. La forma „idź” significa más bien „vete” o „ve allí”.

¿Cómo se dice „vamos a…” o „hagamos…” en polaco?

Usa la forma para „my”: „Chodźmy”, „Zróbmy przerwę”, „Zamówmy pizzę”. En el habla coloquial se oye también a menudo „Może pójdziemy na kawę?”.

El imperativo en polaco: cómo pedir y dar órdenes

Cómo se forma el imperativo

La forma del imperativo se obtiene de la forma „oni” del verbo. Esta receta funciona con la mayoría de los verbos:

Toma la forma de la 3.ª persona del plural: czytają, piszą, robią.
Quita la terminación -ą: czytaj-, pisz-, rob-.
Esa ya es la forma para „ty”: czytaj, pisz, rób (en la última, la o se convierte en ó).
Para „my” añade -my, y para „wy”, -cie: czytajmy, czytajcie.

Si después de quitar la terminación queda un grupo de consonantes difícil de pronunciar, añadimos -ij o -yj: zamkną → zamknij, zapomną → zapomnij, odpoczną → odpocznij.

Tabla de formas

Imperativo: los verbos más frecuentes
Infinitivo	oni	ty	my	wy
czytać	czytają	czytaj	czytajmy	czytajcie
pisać	piszą	pisz	piszmy	piszcie
robić	robią	rób	róbmy	róbcie
zrobić	zrobią	zrób	zróbmy	zróbcie
mówić	mówią	mów	mówmy	mówcie
pracować	pracują	pracuj	pracujmy	pracujcie
czekać	czekają	czekaj	czekajmy	czekajcie
pić	piją	pij	pijmy	pijcie
dzwonić	dzwonią	dzwoń	dzwońmy	dzwońcie
otworzyć	otworzą	otwórz	otwórzmy	otwórzcie
zamknąć	zamkną	zamknij	zamknijmy	zamknijcie
iść	idą	idź	idźmy	idźcie
przyjść	przyjdą	przyjdź	przyjdźmy	przyjdźcie
usiąść	usiądą	usiądź	usiądźmy	usiądźcie
pomóc	pomogą	pomóż	pomóżmy	pomóżcie

Formas irregulares

Unos pocos verbos muy frecuentes forman el imperativo de otra manera. Conviene saber estas formas de memoria:

Imperativo irregular
Infinitivo	ty	wy	Ejemplo
być	bądź	bądźcie	Bądź cierpliwy.
mieć	miej	miejcie	Miej oczy otwarte.
dać	daj	dajcie	Daj mi znać.
jeść	jedz	jedzcie	Jedz powoli.
wziąć	weź	weźcie	Weź parasol.
brać	bierz	bierzcie	Bierz, ile chcesz.
jechać	jedź	jedźcie	Jedź ostrożnie!
spać	śpij	śpijcie	Śpij spokojnie.
stać	stój	stójcie	Stój!
bać się	bój się	bójcie się	Nie bój się.
powiedzieć	powiedz	powiedzcie	Powiedz prawdę.
chodzić	chodź	chodźcie	Chodź tutaj! (= przyjdź)

Órdenes corteses: proszę, niech pan

Las formas czytaj, zrób, idź son para las personas con las que te tuteas. A la persona a la que dices „pan” o „pani” se le dirigen otras construcciones:

Órdenes con „ty” y con „pan / pani”
Con „ty”	Con „pan / pani”: proszę + infinitivo	Con „pan / pani”: niech + 3.ª persona
Usiądź.	Proszę usiąść.	Niech pan usiądzie.
Poczekaj chwilę.	Proszę chwilę poczekać.	Niech pani chwilę poczeka.
Podpisz tutaj.	Proszę podpisać tutaj.	Niech pan podpisze tutaj.
Nie pal tutaj.	Proszę tu nie palić.	Niech pan tu nie pali.

La forma más segura y más frecuente es proszę + infinitivo: la oirás en la oficina, en el médico y en la tienda. Suena todavía más cortés una pregunta: Czy mógłby pan…? Czy może pani…?

Las formas con niech sirven también para expresar un deseo respecto a una tercera persona: Niech on zadzwoni jutro. Niech dzieci się pobawią.

El infinitivo en instrucciones y letreros

En las instrucciones, los formularios y los letreros públicos, la orden suele tener la forma del infinitivo solo: Nie palić. Nie dotykać. Wypełnić drukowanymi literami. Zachować paragon. Es una forma impersonal: no es descortés.

El aspecto en el imperativo

Una acción concreta: normalmente el aspecto perfectivo: Zamknij drzwi. Wyślij mi ten plik.
Invitación, ánimo, apremio: a menudo el imperfectivo: Wchodź! Siadaj! Jedz, bo wystygnie!
Prohibición: casi siempre el imperfectivo: Nie zamykaj drzwi. Nie mów nikomu.
Advertencia: „nie” con el aspecto perfectivo: Nie zgub biletu! Nie zapomnij kluczy!

Puedes leer más sobre la diferencia entre zamykać y zamknąć en la guía del aspecto.

Ejemplos del trabajo y de la vida diaria

Załóż kask i rękawice.
Uważaj, podłoga jest mokra!
Zadzwoń, jak dojedziesz.
Proszę pokazać dowód osobisty albo paszport.
Chodźmy na kawę po pracy.
Nie spieszcie się, mamy czas.
Niech pani weźmie numerek i poczeka na wezwanie.

Errores frecuentes en las órdenes

„Proszę pan usiąść”; lo correcto es proszę usiąść o niech pan usiądzie.
„Nie zamknij okna” como prohibición; lo correcto es nie zamykaj okna.
„Robij”, „idzi”; lo correcto es rób, idź.
„Bud' cierpliwy” (calco del ruso o del ucraniano будь); lo correcto es bądź cierpliwy.
„Nie boj się”; lo correcto es nie bój się.
„Daj mnie”; lo correcto es daj mi.
Una orden con „ty” a una persona adulta desconocida (por ejemplo en una oficina) suena descortés: usa la forma con proszę.

Ejercicio: da una orden

Forma el imperativo en la persona indicada.

(otworzyć, ty) ______ okno, proszę.
(przyjść, wy) ______ jutro o dziewiątej.
(nie martwić się, ty) ______, wszystko będzie dobrze.
(iść, my) ______ już do domu.
(być, ty) ______ punktualny.
(usiąść – a una señora, con „proszę”) ______.
(nie zapomnieć, ty) ______ o lekcji!
(wziąć, wy) ______ ze sobą dokumenty.

Respuestas

Otwórz
Przyjdźcie
Nie martw się
Idźmy – en una conversación se oye más a menudo Chodźmy (de „chodzić”)
Bądź
Proszę usiąść
Nie zapomnij
Weźcie

Las órdenes y las peticiones son el pan de cada día en el trabajo, del almacén a la oficina. En las clases individuales las practicamos en escenas de tu trabajo, y las tareas del examen B1 te mostrarán cómo evalúa este tema el examen. Empieza con una clase de prueba.

El imperativo: órdenes, peticiones y prohibiciones