Aspecto perfectivo e imperfectivo: guía práctica

En resumen

La mayoría de los verbos polacos forman pares aspectuales: un verbo imperfectivo y uno perfectivo. El aspecto imperfectivo (robić, pisać, kupować) describe la acción como un proceso, algo que se repite o una costumbre. El aspecto perfectivo (zrobić, napisać, kupić) describe una acción terminada, con resultado, casi siempre puntual. Los verbos perfectivos no tienen presente: su forma „de presente” significa futuro: napiszę es „lo escribiré en el futuro”. ¿Robić o zrobić? En la clase de prueba practicarás esta elección con tus propias frases.

Qué es el aspecto

El aspecto muestra cómo miramos la acción: si nos interesa el proceso en sí o su final y su resultado. En español se ve una diferencia parecida a veces entre escribía y escribí, pero en polaco el aspecto afecta a todos los tiempos y modos. El aspecto aparece en casi cada frase, por eso conviene dominarlo pronto.

Wczoraj czytałem książkę. – estuve leyendo un rato; no se sabe si terminé.
Wczoraj przeczytałem książkę. – terminé, conozco el final.

Codziennie kupuję chleb. – costumbre, se repite.
Kupię chleb po pracy. – una sola acción en el futuro, con resultado.

Los pares de verbos más importantes

Los pares aspectuales se forman de tres maneras: añadiendo un prefijo, cambiando el sufijo o, más raramente, con un verbo totalmente distinto. La tabla muestra los pares que conviene conocer en el nivel A2–B1.

Pares aspectuales: los verbos más frecuentes
ImperfectivoPerfectivoCómo se forma
robićzrobićprefijo
pisaćnapisaćprefijo
czytaćprzeczytaćprefijo
jeść / pićzjeść / wypićprefijo
gotowaćugotowaćprefijo
płacićzapłacićprefijo
dzwonićzadzwonićprefijo
czekaćpoczekaćprefijo
pytaćzapytaćprefijo
uczyć sięnauczyć sięprefijo
kupowaćkupićcambio de la terminación de la raíz
dawaćdaćcambio de la terminación de la raíz
otwierać / zamykaćotworzyć / zamknąćcambio de la terminación de la raíz
wracaćwrócićcambio de la terminación de la raíz
zaczynać / kończyćzacząć / skończyćdiversos procedimientos
pomagaćpomóccambio de la terminación de la raíz
wysyłaćwysłaćcambio de la terminación de la raíz
braćwziąćotro verbo
mówićpowiedziećotro verbo
oglądaćobejrzećotro verbo
widziećzobaczyćotro verbo

Atención a los prefijos: un prefijo no siempre crea un par. Pisać – napisać es un par, pero przepisać (escribir de nuevo), zapisać (anotar) o podpisać (firmar) son verbos nuevos con un significado nuevo; cada uno tiene su propio par: podpisywać – podpisać.

El aspecto y los tiempos

El verbo imperfectivo tiene tres tiempos, y el perfectivo, solo dos. Esta es la tabla más importante de esta página.

Tiempos del verbo imperfectivo y del perfectivo
TiempoImperfectivo (pisać)Perfectivo (napisać)
presentepiszę – ahora o con regularidad– (no existe)
pasadopisałem / pisałam – proceso, repeticiónnapisałem / napisałam – resultado, final
futurobędę pisać o będę pisał / pisała – proceso en el futuronapiszę – resultado en el futuro

Cómo formar estas formas lo mostramos en las guías sobre el pasado y el futuro.

Palabras que dan pistas sobre el aspecto

Algunas palabras de la oración se combinan muy a menudo con un solo aspecto. No es una regla sin excepciones, pero sí una buena pista para empezar.

Pistas en la oración
Imperfectivo: proceso, repeticiónPerfectivo: resultado, una sola vez
codziennie, często, zwykle, zawsze, czasemjuż, wreszcie, w końcu
długo, cały dzień, przez godzinęnagle, od razu, natychmiast
co tydzień, każdego dniaraz, jeden raz
właśnie (teraz), kiedy (= mientras)w ciągu godziny, do piątku (= a más tardar)

Przez godzinę pisałem e-mail do szefa. – proceso
W końcu napisałem e-mail do szefa. – resultado
Kiedy gotowałam obiad, zadzwonił telefon. – trasfondo (imperfectivo) y un acontecimiento puntual (perfectivo)

El aspecto después de los verbos zaczynać, kończyć, musieć

  • Después de zaczynać / zacząć, kończyć / skończyć, przestać va solo el infinitivo imperfectivo: Zaczynam pracować o ósmej. Skończyłem czytać. Przestań mówić!
  • Después de musieć, chcieć, móc, trzeba eliges el aspecto según el significado: Muszę codziennie brać leki (repetición) – Muszę wziąć lek przed snem (una vez).
  • En las peticiones de una cosa concreta suele ir el perfectivo: Czy możesz zamknąć okno?

El aspecto en el imperativo

En las órdenes afirmativas solemos usar el aspecto perfectivo para una sola acción (Zamknij drzwi) y el imperfectivo para una invitación o un ánimo (Wchodź, siadaj!). En las prohibiciones usamos el aspecto imperfectivo: Nie otwieraj okna! La forma perfectiva con „nie” es una advertencia: Nie zapomnij biletu! Encontrarás más ejemplos en la guía del imperativo.

Los errores más frecuentes al elegir el aspecto

  • „Będę napisać list”: un verbo perfectivo no se combina con „będę”. Lo correcto es napiszę list o będę pisać list.
  • „Codziennie zrobię zakupy” como descripción de lo que haces normalmente: una costumbre permanente se describe con el aspecto imperfectivo: codziennie robię zakupy.
  • „Skończyłem przeczytać”; lo correcto es skończyłem czytać.
  • „Teraz zrobię obiad” con el sentido de „ahora mismo estoy cocinando”; lo correcto es teraz robię obiad. „Zrobię” significa „lo haré dentro de un momento”.
  • „Wczoraj zjadłem obiad przez godzinę”: la duración exige el imperfectivo: wczoraj jadłem obiad przez godzinę.

El aspecto es un tema que resulta difícil incluso a los alumnos avanzados, también a quienes hablan ruso o ucraniano. Sus lenguas también tienen aspecto, pero los pares de verbos y su uso no siempre coinciden con los polacos. Mira cómo evalúan el aspecto las tareas del examen B1.

Ponte a prueba: ¿qué aspecto?

Elige el aspecto correcto.

  1. Wczoraj cały wieczór (oglądałem / obejrzałem) seriale.
  2. Jutro (kupuję / kupię) bilet na pociąg.
  3. Zwykle (wstaję / wstanę) o szóstej.
  4. Czy już (pisałeś / napisałeś) ten raport?
  5. Kiedy (jechałam / pojechałam) do pracy, zadzwoniła mama.
  6. Proszę, (zamykaj / zamknij) drzwi, jest zimno.
  7. Skończyłam (sprzątać / posprzątać) o dziesiątej.
  8. Nie (zapominaj / zapomnij) o jutrzejszej lekcji!

Respuestas

  1. oglądałem – proceso que dura toda la tarde
  2. kupię – una sola acción en el futuro (en el habla coloquial también es posible „kupuję” cuando es un plan establecido)
  3. wstaję – costumbre
  4. napisałeś – pregunta por el resultado („już”)
  5. jechałam – trasfondo de otro acontecimiento
  6. zamknij – una petición concreta
  7. sprzątać – después de „skończyć” solo el imperfectivo
  8. zapomnij – advertencia

El aspecto se aprende mejor con frases propias. En las clases individuales el profesor te muestra qué aspecto elegir en situaciones de tu trabajo y de tu vida, y en la clase de prueba comprobará dónde te equivocas más a menudo.

Preguntas frecuentes

¿Cómo comprobar en el diccionario si un verbo es perfectivo?

Los diccionarios marcan el aspecto con una abreviatura: „ndk” (imperfectivo) o „dk” (perfectivo). Los buenos diccionarios dan también el otro verbo del par, por ejemplo „kupować ndk – kupić dk”.

¿Todos los verbos tienen un par aspectual?

No. Algunos verbos solo tienen aspecto imperfectivo, por ejemplo „mieć”, „być”, „mieszkać”, „wiedzieć”. Para las acciones que duran sin un final claro, a menudo no hay par.

¿Tiene el polaco algo como el pretérito perfecto („he hecho”)?

No. El polaco tiene un solo tiempo de pasado, y la diferencia entre „hice” y „he hecho” suele expresarla precisamente el aspecto perfectivo junto con la palabra „już”: „Już zjadłem”.

¿Por qué „idę” y „pójdę” también son un par aspectual?

„Iść” es imperfectivo y „pójść” es perfectivo. „Pójdę” significa „me pondré en camino en el futuro”, por eso se dice „Jutro pójdę do lekarza”. Los verbos de movimiento tienen además otros pares, por ejemplo iść y chodzić.

Comprueba tu nivel en una clase de prueba

50 minutos con un profesor: diagnóstico de nivel y un plan de estudio adaptado a tu objetivo.

Ver también

Hablemos en polaco.

Completa el formulario, escríbenos por WhatsApp o llámanos. Normalmente respondemos en un día hábil.

Dirección
Warszawska 85/1
26‑617 Radom
Teléfono y WhatsApp
Horario
lun.–vie. 8:00–20:00
sáb. 9:00–14:00

Escríbenos por WhatsApp