„Proszę“ ყოველთვის მითითებას თხოვნად აქცევს?

„Proszę“ ინფინიტივთან სტანდარტული, თავაზიანი მითითების ფორმაა („Proszę usiąść“). „Proszę“ ბრძანებით კილოსთან („Proszę, usiądź“) თავაზიანი თხოვნაა იმ პირისადმი, ვისთანაც „ty“-ზე ხართ.

რატომ ამბობენ „chodź tutaj“, თუ ერთ მოძრაობაზეა საუბარი?

ეს გამონაკლისია: „chodź“ და „chodźcie“ პრაქტიკულად ნიშნავს „მოდი აქ“ ან „ერთად მივდივართ“. ფორმა „idź“ უფრო „წადი“ ან „იქ წადი“-ს ნიშნავს.

როგორ ვთქვა პოლონურად „let's…“?

გამოიყენეთ „my“-ს ფორმა: „Chodźmy“, „Zróbmy przerwę“, „Zamówmy pizzę“. სასაუბრო მეტყველებაში ხშირად ისმის „Może pójdziemy na kawę?“-ც.

ბრძანებითი კილო პოლონურში – როგორ ვთხოვოთ და გავცეთ მითითებები

როგორ ვაწარმოებთ ბრძანებით კილოს

ბრძანებითი კილოს ფორმა იქმნება ზმნის „oni“ ფორმისგან. ეს რეცეპტი ზმნების უმეტესობაზე მუშაობს:

აიღეთ მე-3 პირის მრავლობითი რიცხვის ფორმა: czytają, piszą, robią.
მოაკელით დაბოლოება -ą: czytaj-, pisz-, rob-.
ეს უკვე „ty“-ს ფორმაა: czytaj, pisz, rób (ბოლოში o ხდება ó).
„my“-სთვის დაუმატეთ -my, „wy“-სთვის – -cie: czytajmy, czytajcie.

თუ დაბოლოების მოკვეთის შემდეგ რჩება გამოსათქმელად რთული თანხმოვანთა ჯგუფი, ვამატებთ -ij ან -yj: zamkną → zamknij, zapomną → zapomnij, odpoczną → odpocznij.

ფორმების ცხრილი

ბრძანებითი კილო – ყველაზე ხშირი ზმნები
ინფინიტივი	oni	ty	my	wy
czytać	czytają	czytaj	czytajmy	czytajcie
pisać	piszą	pisz	piszmy	piszcie
robić	robią	rób	róbmy	róbcie
zrobić	zrobią	zrób	zróbmy	zróbcie
mówić	mówią	mów	mówmy	mówcie
pracować	pracują	pracuj	pracujmy	pracujcie
czekać	czekają	czekaj	czekajmy	czekajcie
pić	piją	pij	pijmy	pijcie
dzwonić	dzwonią	dzwoń	dzwońmy	dzwońcie
otworzyć	otworzą	otwórz	otwórzmy	otwórzcie
zamknąć	zamkną	zamknij	zamknijmy	zamknijcie
iść	idą	idź	idźmy	idźcie
przyjść	przyjdą	przyjdź	przyjdźmy	przyjdźcie
usiąść	usiądą	usiądź	usiądźmy	usiądźcie
pomóc	pomogą	pomóż	pomóżmy	pomóżcie

არარეგულარული ფორმები

რამდენიმე ძალიან ხშირი ზმნა ბრძანებით კილოს სხვაგვარად ქმნის. ეს ფორმები ზეპირად ღირს იცოდეთ:

არარეგულარული ბრძანებითი კილო
ინფინიტივი	ty	wy	მაგალითი
być	bądź	bądźcie	Bądź cierpliwy.
mieć	miej	miejcie	Miej oczy otwarte.
dać	daj	dajcie	Daj mi znać.
jeść	jedz	jedzcie	Jedz powoli.
wziąć	weź	weźcie	Weź parasol.
brać	bierz	bierzcie	Bierz, ile chcesz.
jechać	jedź	jedźcie	Jedź ostrożnie!
spać	śpij	śpijcie	Śpij spokojnie.
stać	stój	stójcie	Stój!
bać się	bój się	bójcie się	Nie bój się.
powiedzieć	powiedz	powiedzcie	Powiedz prawdę.
chodzić	chodź	chodźcie	Chodź tutaj! (= przyjdź)

თავაზიანი მითითებები: proszę, niech pan

ფორმები czytaj, zrób, idź იმ ადამიანებისთვისაა, ვისთანაც „ty“-ზე ხართ. პირისთვის, ვისაც „pan“ ან „pani“ ეძახით, სხვა კონსტრუქციებს იყენებთ:

მითითებები „ty“-ზე და „pan / pani“-ზე
„Ty“-ზე	„Pan / pani“-ზე – proszę + ინფინიტივი	„Pan / pani“-ზე – niech + მე-3 პირი
Usiądź.	Proszę usiąść.	Niech pan usiądzie.
Poczekaj chwilę.	Proszę chwilę poczekać.	Niech pani chwilę poczeka.
Podpisz tutaj.	Proszę podpisać tutaj.	Niech pan podpisze tutaj.
Nie pal tutaj.	Proszę tu nie palić.	Niech pan tu nie pali.

ყველაზე უსაფრთხო და ხშირი ფორმაა proszę + ინფინიტივი – გაიგონებთ დაწესებულებაში, ექიმთან და მაღაზიაში. კიდევ უფრო თავაზიანად ჟღერს კითხვა: Czy mógłby pan…? Czy może pani…?

ფორმები niech-ით მესამე პირისადმი სურვილის გამოსახატავადაც გამოიყენება: Niech on zadzwoni jutro. Niech dzieci się pobawią.

ინფინიტივი ინსტრუქციებსა და დაფებზე

ინსტრუქციებში, ფორმებსა და საჯარო წარწერებში მითითებას ხშირად მხოლოდ ინფინიტივის ფორმა აქვს: Nie palić. Nie dotykać. Wypełnić drukowanymi literami. Zachować paragon. ეს უპიროვნო ფორმაა – უზრდელობა არ არის.

ასპექტი ბრძანებით კილოში

ერთი კონკრეტული მოქმედება – ჩვეულებრივ სრული ასპექტი: Zamknij drzwi. Wyślij mi ten plik.
მოწვევა, წახალისება, ჩქარობა – ხშირად უსრული: Wchodź! Siadaj! Jedz, bo wystygnie!
აკრძალვა – თითქმის ყოველთვის უსრული: Nie zamykaj drzwi. Nie mów nikomu.
გაფრთხილება – „nie“ სრულ ასპექტთან: Nie zgub biletu! Nie zapomnij kluczy!

განსხვავების შესახებ zamykać და zamknąć-ს შორის მეტს წაიკითხავთ გვერდზე ზმნის ასპექტი.

მაგალითები სამუშაოდან და ყოველდღიური ცხოვრებიდან

Załóż kask i rękawice.
Uważaj, podłoga jest mokra!
Zadzwoń, jak dojedziesz.
Proszę pokazać dowód osobisty albo paszport.
Chodźmy na kawę po pracy.
Nie spieszcie się, mamy czas.
Niech pani weźmie numerek i poczeka na wezwanie.

ხშირი შეცდომები მითითებებში

„Proszę pan usiąść“ – სწორია proszę usiąść ან niech pan usiądzie.
„Nie zamknij okna“ აკრძალვის ნაცვლად – სწორია nie zamykaj okna.
„Robij“, „idzi“ – სწორია rób, idź.
„Bud' cierpliwy“ (რუსული ან უკრაინული будь-დან გადმოღებული კალკა) – სწორია bądź cierpliwy.
„Nie boj się“ – სწორია nie bój się.
„Daj mnie“ – სწორია daj mi.
მითითება „ty“-ზე უცნობი ზრდასრული ადამიანისადმი (მაგალითად, დაწესებულებაში) უზრდელად ჟღერს – გამოიყენეთ ფორმა proszę-თი.

სავარჯიშო: მიეცით მითითება

შექმენით ბრძანებითი კილო მითითებულ პირში.

(otworzyć, ty) ______ okno, proszę.
(przyjść, wy) ______ jutro o dziewiątej.
(nie martwić się, ty) ______, wszystko będzie dobrze.
(iść, my) ______ już do domu.
(być, ty) ______ punktualny.
(usiąść – do pani, z „proszę”) ______.
(nie zapomnieć, ty) ______ o lekcji!
(wziąć, wy) ______ ze sobą dokumenty.

პასუხები

Otwórz
Przyjdźcie
Nie martw się
Idźmy – საუბარში უფრო ხშირად გაიგონებთ Chodźmy-ს („chodzić“-დან)
Bądź
Proszę usiąść
Nie zapomnij
Weźcie

მითითებები და თხოვნები სამუშაოს ყოველდღიურობაა – საწყობიდან ოფისამდე. ინდივიდუალურ გაკვეთილებზე მათ თქვენი სამუშაოს სცენებში ვვარჯიშობთ, B1 გამოცდის დავალებები კი გაჩვენებთ, როგორ ამოწმებს ამ თემას გამოცდა. დაიწყეთ საცდელი გაკვეთილით.

ბრძანებითი კილო – მითითებები, თხოვნები და აკრძალვები