წარსული დრო პოლონურად – byłem თუ byłam? ცვლა და გამონაკლისები

როგორ ვაწარმოებთ წარსულ დროს

წარსულ დროს სამ ნაბიჯად ვაწარმოებთ – ეს რეცეპტი ზმნების უმრავლესობაზე მუშაობს. ეს საკუთარ თავზე საუბრის საფუძველია.

1. აიღეთ ინფინიტივი: czytać.
2. მოაკელით -ć: czyta-.
3. დაუმატეთ -ł- (ან -l- მამაკაცთა ფორმაში) და პირის დაბოლოება: czytałem, czytałaś, czytali.

ზმნის ცვლა წარსულ დროში

ვინ არის „oni“? მამაკაცთა ფორმა (byli, robili) ეხება ჯგუფს, სადაც ერთი მამაკაცი მაინც არის. ფორმა były, robiły ეხება ქალებს, ბავშვებს, ცხოველებსა და საგნებს: Dzieci były w szkole. Autobusy były pełne.

თავაზიანი ფორმა: pan, pani, państwo

როცა ვინმეს „pan“ ან „pani“ ეძახით, მესამე პირის ფორმას იყენებთ:

• Czy pan był już w urzędzie?
• Czy pani dostała mój e-mail?
• Czy państwo zarezerwowali stolik?

-eć ზმნები: miał, მაგრამ mieli

-eć-ით დამთავრებულ ზმნებს წარსულ დროში -a- აქვთ, მაგრამ მრავლობითი რიცხვის მამაკაცთა ფორმაში -e- ბრუნდება:

არარეგულარული ზმნები

რამდენიმე ძალიან ხშირ ზმნას ისეთი ფორმები აქვს, რომლებიც ზეპირად უნდა ისწავლოთ. ყურადღება მიაქციეთ ხმოვნების ცვლილებას მამრობით და მდედრობით ფორმებს შორის.

ეს ფორმები ზოგად წესს აჩვენებს: მამრობით ფორმაში ą დანარჩენებში ę-დ იცვლება (wziął – wzięła), ხოლო „on“ ფორმაში ó დანარჩენებში o-დ იცვლება (mógł – mogłem, mogła).

მახვილი ფორმებში -liśmy, -łyśmy

ზედმიწევნით სწორ პოლონურში -śmy და -ście ფორმებს მახვილი ბოლოდან მესამე მარცვალზე აქვთ: ro-BI-li-śmy, BY-li-ście, czy-TA-ły-śmy. ყოველდღიურ მეტყველებაში ბევრი ადამიანი ბოლოსწინა მარცვალზე აკეთებს მახვილს და ეს ფართოდ გაიგონება, მაგრამ გამოცდაზე და გამოსვლებში ნორმას უკეთესია დაემორჩილოთ. მახვილს ვვარჯიშობთ გამოთქმისა და მახვილის კურსზე.

ასპექტი წარსულ დროში

პოლონურს ცალკე დროები არ აქვს, როგორიცაა Past Continuous ან Present Perfect. მათ როლს ასპექტი ასრულებს: pisałem (პროცესი, გამეორება) და napisałem (დასრულებული მოქმედება, შედეგი).

ამ განსხვავების შესახებ მეტს წაიკითხავთ გვერდზე სრული და უსრული ასპექტი.

ხშირი შეცდომები წარსულ დროში

• „Ja był w Krakowie“ – პირის დაბოლოება აკლია: byłem w Krakowie (მამაკაცი), byłam w Krakowie (ქალი). ეს რუსულად და უკრაინულად მოლაპარაკეების ხშირი შეცდომაა.
• ქალი ამბობს „byłem“, „zrobiłem“ – სწორია byłam, zrobiłam.
• „Moi koledzy były zmęczone“ – სწორია moi koledzy byli zmęczeni.
• „Szłem“, „poszłem“ – სწორია szedłem, poszedłem.
• „Mógłem“ – სწორია mogłem; „ó“ მხოლოდ ფორმაში mógł არის.
• „Wziąłam“, „zacząłam“ – სწორია wzięłam, zaczęłam.
• „Oni jadli“ – სწორია oni jedli.

სავარჯიშო: ვინ რა გააკეთა?

ჩაწერეთ ზმნა წარსულ დროში. ფრჩხილებში მითითებულია, ვინ ლაპარაკობს ან ვისზეა საუბარი.

1. Wczoraj ______ (być – ja, kobieta) u lekarza.
2. Moi rodzice ______ (przyjechać) w sobotę.
3. Dlaczego nie ______ (przyjść – ty, mężczyzna) na lekcję?
4. Siostry ______ (mieć) dużo pracy.
5. Czy Anna ______ (wziąć) mój długopis?
6. Nie ______ (móc – ja, mężczyzna) zasnąć.
7. Na wycieczce ______ (jeść – my, grupa mieszana) pierogi.
8. W zeszłym roku ______ (zacząć – ja, kobieta) nową pracę.

პასუხები

1. byłam
2. przyjechali
3. przyszedłeś
4. miały
5. wzięła
6. mogłem
7. jedliśmy
8. zaczęłam

წარსული დრო გვჭირდება ყოველ საუბარში გამოცდილებაზე – სამსახურში, დაწესებულებაში და ზეპირ გამოცდაზე. ინდივიდუალურ გაკვეთილებზე თქვენს წარსულზე მოყოლას ვვარჯიშობთ, B1 გამოცდის სანიმუშო დავალებები კი გაჩვენებთ, როგორ მოწმდება ეს თემა. დაიწყეთ საცდელი გაკვეთილით.