შემიძლია ვთქვა „idę do kina“, თუ ტრამვაით მივდივარ?

დიახ, ქალაქში ეს ძალიან ხშირია – მიზანი მნიშვნელოვანია და არა მგზავრობის წესი. „Jadę do kina“ ხაზს უსვამს, რომ სატრანსპორტო საშუალებას იყენებთ. სხვა ქალაქში ჩვეულებრივ jedziemy – „idę“-ს ვამბობთ მხოლოდ მაშინ, როცა ნამდვილად ფეხით მივდივართ.

რა განსხვავებაა „pójść“-სა და „iść“-ს შორის?

„Iść“ აღწერს მიმდინარე მოძრაობას („Idę do domu“), „pójść“ კი – გასვლას ან მთელ დასრულებულ გზას („Jutro pójdę do lekarza“, „Poszedłem do domu“). „Pójść“-ს აწმყო დრო არ აქვს.

„lecieć“ და „latać“ ისევე განსხვავდება, როგორც „jechać“ და „jeździć“?

დიახ. „Lecę do Londynu w piątek“ – ერთი ფრენა, „Często latam do Londynu“ – რეგულარულად. ასევე „płynąć“ (ახლა, ერთი მიმართულებით) და „pływać“ (რეგულარულად ან უნარი: „Umiem pływać“).

Iść თუ chodzić, jechać თუ jeździć – პოლონური მოძრაობის ზმნები

ოთხი ძირითადი ზმნა

წყვილები iść – chodzić და jechać – jeździć ერთ-ერთი თემაა, რომელიც A1–A2 დონეზე ყველაზე ხშირად ქმნის სირთულეს. არჩევანი ორ კითხვაზეა დამოკიდებული: როგორ გადავადგილდები? და ეს ერთი მოძრაობაა თუ გამეორება? ეს თემა უკავშირდება ასპექტს და წინდებულებს.

Iść, chodzić, jechać, jeździć – როდის რომელი გამოვიყენოთ
	ერთი მიმართულება, ახლა ან ერთხელ	რეგულარულად, ხშირად, სხვადასხვა მიმართულებით
ფეხით	iść – Idę do sklepu.	chodzić – Często chodzę do tego sklepu.
სატრანსპორტო საშუალებით	jechać – Jutro jadę do Gdańska.	jeździć – Co miesiąc jeżdżę do Gdańska.

ცვლა აწმყო დროში

მოძრაობის ზმნების ცვლა
პირი	iść	chodzić	jechać	jeździć
ja	idę	chodzę	jadę	jeżdżę
ty	idziesz	chodzisz	jedziesz	jeździsz
on / ona / ono	idzie	chodzi	jedzie	jeździ
my	idziemy	chodzimy	jedziemy	jeździmy
wy	idziecie	chodzicie	jedziecie	jeździcie
oni / one	idą	chodzą	jadą	jeżdżą

წარსულ დროში: szedłem / szłam, szedł, szła, szli (iść), chodziłem, chodziła (chodzić), jechałem, jechała, jechali (jechać), jeździłem, jeździła (jeździć).

როდის „chodzić“ და „jeździć“

ზმნებს chodzić და jeździć რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს, რომლებშიც „iść“-ისა და „jechać“-ის გამოყენება შეუძლებელია:

ჩვევა, რეგულარულობა: W soboty chodzę na basen. Do pracy jeżdżę tramwajem.
უნარი: Nasz syn już chodzi. Umiesz jeździć na rowerze?
მოძრაობა ერთი მიზნის გარეშე: Chodziliśmy cały dzień po mieście. Lubię jeździć po górach.
სადმე სიარული (დასწრება): Chodzę na kurs polskiego. Córka chodzi do szkoły.
კითხვა გამოცდილებაზე: Czy chodziłeś kiedyś do teatru w Polsce?

საინტერესო: O co chodzi? მყარი გამოთქმაა და ნიშნავს „რაშია პრობლემა?“, chodzić z kimś კი სასაუბრო მეტყველებაში ნიშნავს „ვიღაცასთან ურთიერთობაში ყოფნას“.

Iść თუ jechać? ფეხით თუ სატრანსპორტო საშუალებით

პოლონურში ზმნის არჩევანი მგზავრობის წესზეა დამოკიდებული და არა მხოლოდ მიზანზე. სხვა ქალაქში ჩვეულებრივ jedziemy, და არა „idziemy“. სატრანსპორტო საშუალებას narzędnik-ში ვასახელებთ:

jechać autobusem, tramwajem, pociągiem, samochodem, taksówką
jechać rowerem ან na rowerze
lecieć samolotem, płynąć statkiem (ესენიც მოძრაობის ზმნებია: lecieć – latać, płynąć – pływać)
iść pieszo ან iść piechotą

ქალაქში, როცა მხოლოდ მიზანია მნიშვნელოვანი, პოლონელები ხშირად ამბობენ idę do pracy ან idę do lekarza, თუნდაც გზის ნაწილი ავტობუსით გაიარონ. როცა მგზავრობა უფრო გრძელია ან სატრანსპორტო საშუალებაა მნიშვნელოვანი – ვიყენებთ jechać-ს.

წინსართები: przyjść, wyjść, wejść

მოძრაობის ზმნებს წინსართებს ვუმატებთ, რომლებიც მიმართულებას ცვლიან. „iść“-ისა და „jechać“-ისგან წარმოებული ფორმა სრულია, „chodzić“-ისა და „jeździć“-ისგან – უსრული.

მოძრაობის ზმნები წინსართებით
წინსართი	მნიშვნელობა	ფეხით (ndk / dk)	სატრანსპორტო საშუალებით (ndk / dk)
przy-	ადგილზე მისვლა	przychodzić / przyjść	przyjeżdżać / przyjechać
wy-	ადგილის დატოვება	wychodzić / wyjść	wyjeżdżać / wyjechać
w-	შიგნით	wchodzić / wejść	wjeżdżać / wjechać
do-	მიზნამდე მიღწევა	dochodzić / dojść	dojeżdżać / dojechać
prze-	მეორე მხარეს, გავლით	przechodzić / przejść	przejeżdżać / przejechać
od-	დაშორება	odchodzić / odejść	odjeżdżać / odjechać
po-	გასვლა (მომავალში, წარსულში)	pójść	pojechać

Przyjdę do ciebie o szóstej. – przyjść: przyjdę, przyjdziesz
Wyszedłem z domu o ósmej. – wyjść: wyszedłem, wyszła
Proszę wejść! – wejść: wszedłem, weszła, weszli
Pociąg odjeżdża z peronu drugiego.
Wczoraj poszliśmy do kina. – pójść: pójdę, poszedłem, poszła

Dokąd? Gdzie? Skąd? – წინდებულები

მოძრაობის ზმნები მიმართულების წინდებულებთან გამოიყენება. კითხვას dokąd? (საით?) სხვა წინდებული და ბრუნვა აქვს, ვიდრე კითხვებს gdzie? (სად?) და skąd? (საიდან?).

მიმართულება, ადგილი და სავალი წერტილი
საით მივდივარ / მივდივარ სატრანსპორტოთი?	სად ვარ?	საიდან ვბრუნდები?
do domu	w domu	z domu
do Polski, do Krakowa	w Polsce, w Krakowie	z Polski, z Krakowa
na pocztę, na dworzec	na poczcie, na dworcu	z poczty, z dworca
do lekarza, do koleżanki	u lekarza, u koleżanki	od lekarza, od koleżanki
nad morze	nad morzem	znad morza

წესი: ადამიანებთან მივდივართ do (dopełniacz), ვართ u მათთან და ვბრუნდებით od მათგან. სრულ მიმოხილვას იხილავთ გვერდზე წინდებულები.

ყველაზე ხშირი შეცდომები მოძრაობის ზმნებში

„Codziennie idę do pracy“ – რეგულარულობისას უფრო ბუნებრივია codziennie chodzę do pracy.
„Jutro chodzę do kina“ – ერთხელ: jutro idę do kina.
„Idę do Warszawy pociągiem“ – სატრანსპორტო საშუალებით: jadę do Warszawy pociągiem.
„Jadę na autobusie“ – სწორია jadę autobusem.
„Idę na lekarza“, „byłem u poczty“ – სწორია idę do lekarza, byłem na poczcie.
„Szłem“, „poszłem“ – სწორია szedłem, poszedłem.
„Jeżdzę“ – ამ ფორმას ვწერთ jeżdżę, „żdż“-ით.

სავარჯიშო: idę თუ chodzę?

აირჩიეთ სწორი ზმნა.

Teraz (idę / chodzę) do apteki, zaraz wracam.
Moja córka (idzie / chodzi) do przedszkola od września.
Co roku (jedziemy / jeździmy) na wakacje nad morze.
Patrz, tam (jedzie / jeździ) nasz autobus!
Jutro rano (jadę / idę) do Wrocławia pociągiem.
Lubię (iść / chodzić) po lesie.
Autobus (przyjechał / wyjechał) na przystanek punktualnie.
Zapraszam do środka, proszę (wejść / wyjść).

პასუხები

idę – ახლა, ერთი მიმართულება
chodzi – რეგულარულად, დასწრება
jeździmy – ყოველ წელს
jedzie – ახლა, ერთი მიმართულება
jadę – მატარებლით
chodzić – ერთი მიზნის გარეშე
przyjechał – ადგილზე მივიდა
wejść – შიგნით

მოძრაობის ზმნებს საუკეთესოდ თქვენს დღეზე საუბარში ივარჯიშებთ: როგორ ჩადიხართ სამსახურში, საით დადიხართ შაბათ-კვირას. ინდივიდუალურ გაკვეთილებზე ლექტორი თქვენი მარშრუტებისა და სიტუაციების მიხედვით მოამზადებს სავარჯიშოებს – დაიწყეთ საცდელი გაკვეთილით.

მოძრაობის ზმნები: iść, chodzić, jechać, jeździć