Puis-je dire « idę do kina » si j'y vais en tramway ?

Oui, en ville c'est très fréquent – c'est le but qui compte, pas le mode de déplacement. « Jadę do kina » souligne que vous utilisez un véhicule. Pour une autre ville, on « jedzie » généralement – on dit « idę » seulement quand on y va vraiment à pied.

Quelle est la différence entre « pójść » et « iść » ?

« Iść » décrit un déplacement en cours (« Idę do domu »), et « pójść » – le départ ou tout un trajet achevé (« Jutro pójdę do lekarza », « Poszedłem do domu »). « Pójść » n'a pas de présent.

« Lecieć » et « latać » se distinguent-ils comme « jechać » et « jeździć » ?

Oui. « Lecę do Londynu w piątek » – un seul vol, « Często latam do Londynu » – régulièrement. De même « płynąć » (maintenant, dans une direction) et « pływać » (régulièrement ou capacité : « Umiem pływać »).

Iść ou chodzić, jechać ou jeździć – les verbes de mouvement polonais

Quatre verbes de base

Les couples iść – chodzić et jechać – jeździć font partie des sujets qui posent le plus souvent des difficultés aux niveaux A1–A2. Leur choix dépend de deux questions : comment est-ce que je me déplace ? et est-ce un seul déplacement ou une répétition ? Ce sujet est lié à l'aspect et aux prépositions.

Iść, chodzić, jechać, jeździć – quand employer lequel
	Une direction, maintenant ou une seule fois	Régulièrement, souvent, dans différentes directions
à pied	iść – Idę do sklepu.	chodzić – Często chodzę do tego sklepu.
en véhicule	jechać – Jutro jadę do Gdańska.	jeździć – Co miesiąc jeżdżę do Gdańska.

Conjugaison au présent

Conjugaison des verbes de mouvement
Personne	iść	chodzić	jechać	jeździć
ja	idę	chodzę	jadę	jeżdżę
ty	idziesz	chodzisz	jedziesz	jeździsz
on / ona / ono	idzie	chodzi	jedzie	jeździ
my	idziemy	chodzimy	jedziemy	jeździmy
wy	idziecie	chodzicie	jedziecie	jeździcie
oni / one	idą	chodzą	jadą	jeżdżą

Au passé : szedłem / szłam, szedł, szła, szli (iść), chodziłem, chodziła (chodzić), jechałem, jechała, jechali (jechać), jeździłem, jeździła (jeździć).

Quand « chodzić » et « jeździć »

Les verbes chodzić et jeździć ont plusieurs sens dans lesquels on ne peut employer ni « iść » ni « jechać » :

Habitude, régularité : W soboty chodzę na basen. Do pracy jeżdżę tramwajem.
Capacité : Nasz syn już chodzi. Umiesz jeździć na rowerze?
Déplacement sans but unique : Chodziliśmy cały dzień po mieście. Lubię jeździć po górach.
Fréquenter un endroit : Chodzę na kurs polskiego. Córka chodzi do szkoły.
Question sur l'expérience : Czy chodziłeś kiedyś do teatru w Polsce?

À noter : O co chodzi? est une expression figée et signifie « quel est le problème ? », et chodzić z kimś dans la langue parlée signifie « être en couple avec quelqu'un ».

Iść ou jechać ? À pied ou en véhicule

En polonais, le choix du verbe dépend du mode de déplacement, et pas seulement du but. Pour aller dans une autre ville, on jedzie généralement, on n'« idzie » pas. Le moyen de transport s'exprime à l'instrumental :

jechać autobusem, tramwajem, pociągiem, samochodem, taksówką
jechać rowerem ou na rowerze
lecieć samolotem, płynąć statkiem (ce sont aussi des verbes de mouvement : lecieć – latać, płynąć – pływać)
iść pieszo ou iść piechotą

En ville, quand seul le but compte, les Polonais disent souvent idę do pracy ou idę do lekarza, même s'ils font une partie du trajet en bus. Quand le trajet est plus long ou que le véhicule est important, on emploie jechać.

Préfixes : przyjść, wyjść, wejść

On ajoute aux verbes de mouvement des préfixes qui changent la direction. La forme avec « iść » et « jechać » est perfective, et avec « chodzić » et « jeździć » – imperfective.

Verbes de mouvement avec préfixes
Préfixe	Sens	À pied (ndk / dk)	En véhicule (ndk / dk)
przy-	arriver sur place	przychodzić / przyjść	przyjeżdżać / przyjechać
wy-	quitter un lieu	wychodzić / wyjść	wyjeżdżać / wyjechać
w-	vers l'intérieur	wchodzić / wejść	wjeżdżać / wjechać
do-	atteindre le but	dochodzić / dojść	dojeżdżać / dojechać
prze-	de l'autre côté, à travers	przechodzić / przejść	przejeżdżać / przejechać
od-	s'éloigner	odchodzić / odejść	odjeżdżać / odjechać
po-	se mettre en route (dans le futur, dans le passé)	pójść	pojechać

Przyjdę do ciebie o szóstej. – przyjść : przyjdę, przyjdziesz
Wyszedłem z domu o ósmej. – wyjść : wyszedłem, wyszła
Proszę wejść! – wejść : wszedłem, weszła, weszli
Pociąg odjeżdża z peronu drugiego.
Wczoraj poszliśmy do kina. – pójść : pójdę, poszedłem, poszła

Dokąd ? Gdzie ? Skąd ? – prépositions

Les verbes de mouvement se combinent avec des prépositions de direction. La question dokąd? (vers où ?) a une autre préposition et un autre cas que gdzie? (où ?) et skąd? (d'où ?).

Direction, lieu et point de départ
Dokąd idę / jadę ?	Gdzie jestem ?	Skąd wracam ?
do domu	w domu	z domu
do Polski, do Krakowa	w Polsce, w Krakowie	z Polski, z Krakowa
na pocztę, na dworzec	na poczcie, na dworcu	z poczty, z dworca
do lekarza, do koleżanki	u lekarza, u koleżanki	od lekarza, od koleżanki
nad morze	nad morzem	znad morza

La règle : on va do (génitif) les personnes, on est u elles, et l'on revient od elles. Vous trouverez un panorama complet dans notre guide des prépositions.

Les confusions les plus fréquentes avec les verbes de mouvement

« Codziennie idę do pracy » – pour la régularité, plus naturel : codziennie chodzę do pracy.
« Jutro chodzę do kina » – une seule fois : jutro idę do kina.
« Idę do Warszawy pociągiem » – véhicule : jadę do Warszawy pociągiem.
« Jadę na autobusie » – correct : jadę autobusem.
« Idę na lekarza », « byłem u poczty » – correct : idę do lekarza, byłem na poczcie.
« Szłem », « poszłem » – correct : szedłem, poszedłem.
« Jeżdzę » – dans cette forme, on écrit jeżdżę, avec « żdż ».

Exercice : idę ou chodzę ?

Choisissez le bon verbe.

Teraz (idę / chodzę) do apteki, zaraz wracam.
Moja córka (idzie / chodzi) do przedszkola od września.
Co roku (jedziemy / jeździmy) na wakacje nad morze.
Patrz, tam (jedzie / jeździ) nasz autobus!
Jutro rano (jadę / idę) do Wrocławia pociągiem.
Lubię (iść / chodzić) po lesie.
Autobus (przyjechał / wyjechał) na przystanek punktualnie.
Zapraszam do środka, proszę (wejść / wyjść).

Corrigé

idę – maintenant, une seule direction
chodzi – régulièrement, fréquentation
jeździmy – chaque année
jedzie – maintenant, une seule direction
jadę – en train
chodzić – sans but unique
przyjechał – est arrivé sur place
wejść – vers l'intérieur

Les verbes de mouvement se travaillent le mieux dans une conversation sur votre journée : comment vous allez au travail, où vous allez le week-end. Pendant les cours individuels, le professeur prépare des exercices à partir de vos trajets et de vos situations – commencez par un cours d'essai.

Les verbes de mouvement : iść, chodzić, jechać, jeździć