რატომ ჰქვია narzędnik-ს „narzędnik“?

სახელწოდება წარმოდგება სიტყვიდან „narzędzie“ (იარაღი): ამ ბრუნვის ერთ-ერთი ფუნქციაა იმ იარაღის მითითება, რომლითაც რაღაცას ვაკეთებთ, მაგალითად, „kroję chleb nożem“.

„być“-ის შემდეგ ყოველთვის narzędnik დგას?

Narzędnik „być“-ის შემდეგ დგას არსებით სახელთან: „jestem studentem“. როცა „być“-ის შემდეგ მხოლოდ ზედსართავია, mianownik რჩება: „jestem zmęczony“. წინადადებებში „to jest“-ით ასევე mianownik-ს ვიყენებთ.

როგორ ვთქვათ „მეგობრის მანქანით წავედი“?

სწორედ ასე: „samochodem“ narzędnik-ია (სატრანსპორტო საშუალება), „kolegi“ კი – dopełniacz (ვისი მანქანა). ერთ წინადადებაში ხშირად რამდენიმე ბრუნვა ერთიანდება.

ამბობენ „z tą panią“ თუ „z tę panią“?

Narzędnik-ში სწორია „z tą panią“. ფორმა „tę“ biernik-ს ეკუთვნის: „znam tę panią“.

Narzędnik პოლონურში – z kim? z czym? დაბოლოებები და გამოყენება

როდის ვიყენებთ narzędnik-ს

Narzędnik-ს ხუთი ძირითადი გამოყენება აქვს. ასევე, მას ყველა ბრუნვაზე უფრო მარტივი დაბოლოებები აქვს, ამიტომ მის სწორად გამოყენებას სწრაფად დაიწყებთ. როგორ გამოიყურება დანარჩენებს შორის, ნახავთ ბრუნვების შპარგალკაში.

ვიღაცასთან ან რაიმესთან ერთად – „z“-ის შემდეგ: Mieszkam z rodzicami. Rozmawiam z kierownikiem. Poproszę herbatę z cytryną.
იარაღი და სატრანსპორტო საშუალება – წინდებულის გარეშე: Jem widelcem. Płacę kartą. Jadę do pracy tramwajem. Lecę samolotem.
პროფესია, ეროვნება, როლი – „być“-ისა და „zostać“-ის შემდეგ: Jestem spawaczem. Ona jest Gruzinką. Chcę zostać pielęgniarką.
ზმნები, რომლებიც narzędnik-თან გამოიყენება: interesować się, zajmować się, opiekować się, kierować, zarządzać, cieszyć się, martwić się: Interesuję się historią. Opiekuję się starszą panią. Kieruję zespołem.
ადგილი „nad, pod, przed, za, między“-ს შემდეგ (სად?): Lampa wisi nad stołem. Czekam przed domem. Sklep jest za rogiem.

Narzędnik რამდენიმე დროის აღმნიშვნელ სიტყვაშიც იმალება: wieczorem, nocą, latem, zimą – Latem jeździmy nad jezioro.

„Jestem lekarzem“ – პროფესია ზმნა być-ის შემდეგ

Być-ის შემდეგ არსებითი სახელი narzędnik-შია, to jest-ის შემდეგ კი – mianownik-ში. მხოლოდ ზედსართავი „być“-ის შემდეგ mianownik-ში რჩება, მაგრამ ზედსართავი არსებით სახელთან ერთად narzędnik-ში გადადის.

Narzędnik ზმნა „być“-ის შემდეგ
სწორად	რატომ
Jestem kierowcą.	być + არსებითი სახელი → narzędnik
To jest kierowca.	to jest + არსებითი სახელი → mianownik
Jestem zmęczony.	być + მხოლოდ ზედსართავი → mianownik
Jestem doświadczonym kierowcą.	być + ზედსართავი და არსებითი სახელი → narzędnik
Byłam wtedy studentką.	იგივე წარსულ დროში

დაბოლოებები მხოლობით რიცხვში

Narzędnik მხოლობით რიცხვში
სქესი	დაბოლოება	მაგალითები
მამრობითი	-em	brat – bratem, dom – domem, autobus – autobusem, lekarz – lekarzem, ojciec – ojcem
მამრობითი k, g-ს შემდეგ	-iem	Polak – Polakiem, pociąg – pociągiem, ołówek – ołówkiem
მამრობითი, რომელიც -a-თი სრულდება	-ą	kolega – kolegą, kierowca – kierowcą, tata – tatą
მდედრობითი	-ą	mama – mamą, kawa – kawą, pani – panią, lekcja – lekcją, noc – nocą
საშუალო	-em / -iem	okno – oknem, miasto – miastem, mleko – mlekiem, dziecko – dzieckiem, imię – imieniem
საშუალო -um-ით	უცვლელი	muzeum – (przed) muzeum

ყურადღება მოძრავ e-ზე: ołówek – ołówkiem, Tomek – Tomkiem, pies – psem, ojciec – ojcem.

დაბოლოებები მრავლობით რიცხვში

მრავლობით რიცხვში თითქმის ყველა არსებით სახელს აქვს დაბოლოება -ami: z kolegami, z dziewczynami, przed oknami, z rodzicami, autobusami.

სიტყვების მოკლე სიას აქვს დაბოლოება -mi – ისინი ძალიან ხშირია, ამიტომ ღირს მათი ცოდნა:

Narzędnik მრავლობით რიცხვში დაბოლოებით -mi
Mianownik მრავლობითი	Narzędnik მრავლობითი	მაგალითი
ludzie	ludźmi	Lubię pracować z ludźmi.
dzieci	dziećmi	Jadę na wakacje z dziećmi.
przyjaciele	przyjaciółmi	Spotykam się z przyjaciółmi.
bracia	braćmi	Rozmawiam z braćmi przez telefon.
pieniądze	pieniędzmi	Mam problem z pieniędzmi.
goście	gośćmi	Siedzimy przy stole z gośćmi.

ზედსართავები და ნაცვალსახელები narzędnik-ში

ზედსართავი და ნაცვალსახელები narzędnik-ში
	მამრობითი და საშუალო	მდედრობითი	მრავლობითი რიცხვი
ზედსართავი	nowym	nową	nowymi
mój	moim	moją	moimi
ten	tym	tą	tymi
მაგალითი	z moim starszym bratem	z tą miłą panią	z nowymi kolegami

პირადი ნაცვალსახელები narzędnik-ში: mną, tobą, nim, nią, nami, wami, nimi. mną-ს წინ „z“-ის ნაცვლად ვამბობთ ze: Chodź ze mną. ფორმა ze ზოგი თანხმოვანთა ჯგუფის წინაც ჩნდება: ze swoim szefem, ze wszystkimi.

წინდებულები narzędnik-თან

წინდებულები narzędnik-თან
წინდებული	მნიშვნელობა	მაგალითი
z / ze	ერთად	Kawa z mlekiem. Idę ze znajomymi.
nad	რაიმეზე მაღლა, წყალთან	Mieszkamy nad rzeką. Obraz wisi nad kanapą.
pod	რაიმეზე დაბლა	Klucze są pod wycieraczką.
przed	წინ; რაღაცაზე ადრე	Spotkajmy się przed kinem. Zadzwoń przed wyjazdem.
za	უკან, მეორე მხარეს	Parking jest za budynkiem.
między	ორ ნივთს შორის	Apteka jest między bankiem a pocztą.

სად თუ საით? nad, pod, przed, za, między-ს შემდეგ narzędnik პასუხობს კითხვას gdzie? (სად?), biernik კი – კითხვას dokąd? (საით?): Jesteśmy nad morzem, მაგრამ jedziemy nad morze.

წინადადებების მაგალითები

Mój mąż jest elektrykiem, a ja jestem księgową.
Do pracy jeżdżę rowerem albo autobusem.
Czy mogę zapłacić gotówką?
Zajmuję się obsługą klienta.
Przed egzaminem jestem zawsze zdenerwowany.
Wieczorem spotykam się z koleżanką z kursu.
Między nami mówiąc, ten film był nudny.

სად ცდებიან მოსწავლეები ყველაზე ხშირად

„Jestem lekarz“, „Ona jest Ukrainka“ – სწორია jestem lekarzem, ona jest Ukrainką.
„Jadę na autobusie“, „jadę na pociągu“ – ეს რუსულიდან ან უკრაინულიდან გადმოღებული კალკაა. სწორია: jadę autobusem, pociągiem. გამონაკლისი: jadę na rowerze ან rowerem – ორივე ფორმა სწორია.
„Interesuję się sport“ – სწორია interesuję się sportem.
„Z dzieciami“, „z ludziami“ – სწორია z dziećmi, z ludźmi.
„Idziesz z mną?“ – სწორია idziesz ze mną?
„On jest dobry lekarz“ – სწორია on jest dobrym lekarzem.

ამ შეცდომების ნაწილი მშობლიური ენის გავლენით აიხსნება, ამიტომ ღირს მათი შეგნებულად გავარჯიშება. ნახეთ, როგორ ამოწმებს narzędnik-ს B1 გამოცდის დავალებები.

შეამოწმეთ თავი

ჩაწერეთ ფრჩხილებში მოცემული სიტყვა narzędnik-ში.

Mój ojciec był ______ (inżynier).
Zawsze piję herbatę z ______ (cukier).
Do Gdańska pojedziemy ______ (pociąg).
Opiekuję się ______ (młodszy brat).
Rozmawiałam wczoraj z ______ (nowa sąsiadka).
Samochód stoi przed ______ (dom).
Na wycieczkę jedziemy z ______ (dzieci).
Moja siostra jest ______ (dobra fryzjerka).

პასუხები

inżynierem
cukrem
pociągiem
młodszym bratem
nową sąsiadką
domem
dziećmi
dobrą fryzjerką

ინდივიდუალურ გაკვეთილებზე narzędnik-ს ვვარჯიშობთ წინადადებებზე თქვენს პროფესიასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაზე – ისე, რომ „jestem kierowcą“ თუ „jadę autobusem“ დაუფიქრებლად გამოგდიოდეთ. საცდელ გაკვეთილზე ლექტორი შეამოწმებს, საიდან დაიწყოთ.

Narzędnik – მეხუთე ბრუნვა (z kim? z czym?)