Narzędnik – पाँचवाँ कारक (z kim? z czym?)
Narzędnik (करण कारक) (z) kim? (z) czym? ((किसके) साथ? (किस चीज़ से / के साथ?)) प्रश्नों का उत्तर देता है। हम इसे तब इस्तेमाल करते हैं जब बताना हो कि हम किसके साथ कुछ करते हैं (idę z bratem), किस चीज़ से कुछ करते हैं या किससे जाते हैं (piszę długopisem, jadę autobusem) और हम क्या हैं (jestem nauczycielką)। अंत सरल हैं: पुल्लिंग और नपुंसकलिंग में -em, स्त्रीलिंग में -ą, और बहुवचन में -ami। अपने काम के बारे में बिना ग़लती के बोलना चाहते हैं? ट्रायल क्लास से शुरू करें।
Narzędnik कब इस्तेमाल होता है
Narzędnik के पाँच मुख्य प्रयोग हैं। सभी कारकों में इसके अंत सबसे सरल हैं, इसलिए आप जल्दी ही इसे सही इस्तेमाल करने लगेंगे। बाक़ी कारकों के बीच इसकी जगह कारकों की चीट-शीट में दिखेगी।
- किसी के या किसी चीज़ के साथ – „z” के बाद: Mieszkam z rodzicami. Rozmawiam z kierownikiem. Poproszę herbatę z cytryną.
- साधन और यातायात का साधन – पूर्वसर्ग के बिना: Jem widelcem. Płacę kartą. Jadę do pracy tramwajem. Lecę samolotem.
- पेशा, राष्ट्रीयता, भूमिका – „być” (होना) और „zostać” (बनना) के बाद: Jestem spawaczem. Ona jest Gruzinką. Chcę zostać pielęgniarką.
- narzędnik वाली क्रियाएँ: interesować się, zajmować się, opiekować się, kierować, zarządzać, cieszyć się, martwić się: Interesuję się historią. Opiekuję się starszą panią. Kieruję zespołem.
- „nad, pod, przed, za, między” के बाद स्थान (कहाँ?): Lampa wisi nad stołem. Czekam przed domem. Sklep jest za rogiem.
Narzędnik समय के कुछ शब्दों में भी छिपा है: wieczorem, nocą, latem, zimą – Latem jeździmy nad jezioro.
„Jestem lekarzem” – क्रिया być के बाद पेशा
być के बाद संज्ञा narzędnik में आती है, और to jest के बाद – mianownik (कर्ता कारक) में। „być” के बाद केवल विशेषण mianownik में रहता है, लेकिन संज्ञा के साथ आने वाला विशेषण narzędnik में चला जाता है।
| सही रूप | क्यों |
|---|---|
| Jestem kierowcą. | być + संज्ञा → narzędnik |
| To jest kierowca. | to jest + संज्ञा → mianownik |
| Jestem zmęczony. | być + केवल विशेषण → mianownik |
| Jestem doświadczonym kierowcą. | być + विशेषण और संज्ञा → narzędnik |
| Byłam wtedy studentką. | भूतकाल में भी वही |
एकवचन में अंत
| लिंग | अंत | उदाहरण |
|---|---|---|
| पुल्लिंग | -em | brat – bratem, dom – domem, autobus – autobusem, lekarz – lekarzem, ojciec – ojcem |
| k, g के बाद पुल्लिंग | -iem | Polak – Polakiem, pociąg – pociągiem, ołówek – ołówkiem |
| -a पर ख़त्म होने वाले पुल्लिंग | -ą | kolega – kolegą, kierowca – kierowcą, tata – tatą |
| स्त्रीलिंग | -ą | mama – mamą, kawa – kawą, pani – panią, lekcja – lekcją, noc – nocą |
| नपुंसकलिंग | -em / -iem | okno – oknem, miasto – miastem, mleko – mlekiem, dziecko – dzieckiem, imię – imieniem |
| -um वाले नपुंसकलिंग | कोई बदलाव नहीं | muzeum – (przed) muzeum |
चल रहे (ग़ायब होने वाले) e पर ध्यान दीजिए: ołówek – ołówkiem, Tomek – Tomkiem, pies – psem, ojciec – ojcem।
बहुवचन में अंत
बहुवचन में लगभग सभी संज्ञाओं का अंत -ami होता है: z kolegami, z dziewczynami, przed oknami, z rodzicami, autobusami।
शब्दों की एक छोटी सूची में अंत -mi है – ये बहुत आम हैं, इसलिए इन्हें जानना अच्छा है:
| Mianownik बहुवचन | Narzędnik बहुवचन | उदाहरण |
|---|---|---|
| ludzie | ludźmi | Lubię pracować z ludźmi. |
| dzieci | dziećmi | Jadę na wakacje z dziećmi. |
| przyjaciele | przyjaciółmi | Spotykam się z przyjaciółmi. |
| bracia | braćmi | Rozmawiam z braćmi przez telefon. |
| pieniądze | pieniędzmi | Mam problem z pieniędzmi. |
| goście | gośćmi | Siedzimy przy stole z gośćmi. |
Narzędnik में विशेषण और सर्वनाम
| पुल्लिंग और नपुंसकलिंग | स्त्रीलिंग | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| विशेषण | nowym | nową | nowymi |
| mój | moim | moją | moimi |
| ten | tym | tą | tymi |
| उदाहरण | z moim starszym bratem | z tą miłą panią | z nowymi kolegami |
Narzędnik में व्यक्तिवाचक सर्वनाम: mną, tobą, nim, nią, nami, wami, nimi। mną से पहले „z” की जगह हम ze कहते हैं: Chodź ze mną. रूप ze व्यंजनों के कुछ समूहों से पहले भी आता है: ze swoim szefem, ze wszystkimi।
Narzędnik के साथ पूर्वसर्ग
| पूर्वसर्ग | अर्थ | उदाहरण |
|---|---|---|
| z / ze | के साथ | Kawa z mlekiem. Idę ze znajomymi. |
| nad | किसी चीज़ से ऊपर, पानी के पास | Mieszkamy nad rzeką. Obraz wisi nad kanapą. |
| pod | किसी चीज़ से नीचे | Klucze są pod wycieraczką. |
| przed | सामने; से पहले | Spotkajmy się przed kinem. Zadzwoń przed wyjazdem. |
| za | पीछे, दूसरी तरफ़ | Parking jest za budynkiem. |
| między | दो चीज़ों के बीच | Apteka jest między bankiem a pocztą. |
Gdzie या dokąd? nad, pod, przed, za, między के बाद narzędnik प्रश्न gdzie? (कहाँ?) का उत्तर देता है, और biernik (कर्म कारक) – प्रश्न dokąd? (कहाँ को?) का: Jesteśmy nad morzem, लेकिन jedziemy nad morze।
उदाहरण वाक्य
Mój mąż jest elektrykiem, a ja jestem księgową.
Do pracy jeżdżę rowerem albo autobusem.
Czy mogę zapłacić gotówką?
Zajmuję się obsługą klienta.
Przed egzaminem jestem zawsze zdenerwowany.
Wieczorem spotykam się z koleżanką z kursu.
Między nami mówiąc, ten film był nudny.
सीखने वाले सबसे ज़्यादा कहाँ अटकते हैं
- „Jestem lekarz”, „Ona jest Ukrainka” – सही है jestem lekarzem, ona jest Ukrainką।
- „Jadę na autobusie”, „jadę na pociągu” – यह रूसी या यूक्रेनी की नक़ल है। सही है: jadę autobusem, pociągiem। अपवाद: jadę na rowerze या rowerem – दोनों रूप सही हैं।
- „Interesuję się sport” – सही है interesuję się sportem।
- „Z dzieciami”, „z ludziami” – सही है z dziećmi, z ludźmi।
- „Idziesz z mną?” – सही है idziesz ze mną?
- „On jest dobry lekarz” – सही है on jest dobrym lekarzem।
इनमें से कुछ ग़लतियाँ मातृभाषा के असर से आती हैं, इसलिए उनका सोच-समझकर अभ्यास करना अच्छा है। देखें कि B1 परीक्षा के प्रश्न narzędnik को कैसे परखते हैं।
ख़ुद को परखें
कोष्ठक वाले शब्द को narzędnik में लिखिए।
- Mój ojciec był ______ (inżynier).
- Zawsze piję herbatę z ______ (cukier).
- Do Gdańska pojedziemy ______ (pociąg).
- Opiekuję się ______ (młodszy brat).
- Rozmawiałam wczoraj z ______ (nowa sąsiadka).
- Samochód stoi przed ______ (dom).
- Na wycieczkę jedziemy z ______ (dzieci).
- Moja siostra jest ______ (dobra fryzjerka).
उत्तर
- inżynierem
- cukrem
- pociągiem
- młodszym bratem
- nową sąsiadką
- domem
- dziećmi
- dobrą fryzjerką
व्यक्तिगत क्लासों में हम आपके पेशे और रोज़मर्रा की ज़िंदगी के वाक्यों पर narzędnik का अभ्यास करते हैं – ताकि „jestem kierowcą” या „jadę autobusem” बिना सोचे निकले। ट्रायल क्लास में शिक्षक देखेगा कि कहाँ से शुरू करें।
अक्सर पूछे जाने वाले सवाल
Narzędnik का नाम „narzędnik” क्यों है?
यह नाम शब्द „narzędzie” (औज़ार, साधन) से आता है: इस कारक का एक काम उस साधन को दर्शाना है जिससे हम कुछ करते हैं, जैसे „kroję chleb nożem” (मैं चाकू से रोटी काटता हूँ)।
क्या „być” के बाद हमेशा narzędnik आता है?
„być” के बाद संज्ञा हो तो narzędnik आता है: „jestem studentem”। जब „być” के बाद केवल विशेषण हो, तो mianownik रहता है: „jestem zmęczony”। „to jest” वाले वाक्यों में भी हम mianownik इस्तेमाल करते हैं।
„Pojechałem samochodem kolegi” कैसे कहें?
बिल्कुल ऐसे ही: „samochodem” narzędnik है (यातायात का साधन), और „kolegi” dopełniacz (संबंध कारक) है (किसकी गाड़ी)। एक ही वाक्य में अक्सर कई कारक मिलकर आते हैं।
„Z tą panią” कहते हैं या „z tę panią”?
Narzędnik में सही है „z tą panią”। रूप „tę” biernik का है: „znam tę panią”।
शिक्षक के साथ 50 मिनट: लेवल की जाँच और आपके लक्ष्य के हिसाब से पढ़ाई का प्लान।