პოლონური ნაცვალსახელები – mi თუ mnie, swój თუ mój? ცხრილები და წესები
ნაცვალსახელები მოკლე სიტყვებია, რომლებიც არსებით სახელს ცვლიან: ja, ty, on, mój, ten, kto, nikt. პოლონურში ისინი ბრუნვებში იცვლებიან, პირად ნაცვალსახელებს კი ხშირად სამი ფორმა აქვთ: მოკლე (go, mu, mi), გრძელი (jego, jemu, mnie) და წინდებულის შემდეგ გამოყენებული ფორმა (niego, niemu). ყველაზე მნიშვნელოვანი წესები: წინდებულის შემდეგ ვიყენებთ n- ფორმებს (do niego, z nią), ხოლო როცა მფლობელი წინადადების ქვემდებარეა, ვამბობთ swój (On kocha swoją żonę). საცდელ გაკვეთილზე შევამოწმებთ, ირჩევთ თუ არა ამ ფორმებს დაუფიქრებლად.
პირადი ნაცვალსახელები – სრული ცვლა
პირადი ნაცვალსახელები ყოველ ბრუნვაში ფორმას იცვლიან, ზოგს კი რამდენიმე ვარიანტი აქვს. ეს ცხრილი ყველაზე ხშირად გამოყენებული შპარგალკაა – დაუბრუნდით მას, როცა ეჭვი გეპარებათ. თვით ბრუნვებს განვმარტავთ ბრუნვების შპარგალკაში.
| ბრუნვა | ja | ty | on | ona | ono |
|---|---|---|---|---|---|
| Mianownik | ja | ty | on | ona | ono |
| Dopełniacz | mnie | ciebie, cię | jego, go, niego | jej, niej | jego, go, niego |
| Celownik | mnie, mi | tobie, ci | jemu, mu, niemu | jej, niej | jemu, mu, niemu |
| Biernik | mnie | ciebie, cię | jego, go, niego | ją, nią | je, nie |
| Narzędnik | mną | tobą | nim | nią | nim |
| Miejscownik | mnie | tobie | nim | niej | nim |
| ბრუნვა | my | wy | oni (მამაკაცები, შერეული ჯგუფები) | one (დანარჩენი) |
|---|---|---|---|---|
| Mianownik | my | wy | oni | one |
| Dopełniacz | nas | was | ich, nich | ich, nich |
| Celownik | nam | wam | im, nim | im, nim |
| Biernik | nas | was | ich, nich | je, nie |
| Narzędnik | nami | wami | nimi | nimi |
| Miejscownik | nas | was | nich | nich |
მოკლე, გრძელი და წინდებულის შემდეგ გამოყენებული ფორმა
ფორმის არჩევანი წინადადებაში ადგილზეა დამოკიდებული და იმაზე, ხაზგასმულია თუ არა ნაცვალსახელი.
- მოკლე ფორმა (mi, ci, go, mu, cię) – წინადადების შუაში, ხაზგასმის გარეშე: Daj mi to. Znam go. Powiem ci jutro.
- გრძელი ფორმა (mnie, tobie, jego, jemu, ciebie) – წინადადების დასაწყისში, ხაზგასასმელად ან კონტრასტისთვის: Jemu dam, a tobie nie. Ciebie nie pytam.
- წინდებულის შემდეგ გამოყენებული ფორმა (niego, niemu, nim, niej, nich) – ყოველთვის წინდებულის შემდეგ: Idę do niego. Myślę o niej. Rozmawiałem z nimi.
ყურადღება: ნაცვალსახელს ty წინდებულის შემდეგ გრძელი ფორმა აქვს: dla ciebie, do ciebie, o tobie, და არა „dla cię“. ნაცვალსახელს ja წინდებულის შემდეგ ყოველთვის აქვს ფორმა mnie ან mną: do mnie, ze mną.
Pan, pani, państwo – თავაზიანი ნაცვალსახელები
უცხო ზრდასრულ ადამიანებს მივმართავთ „pan / pani / państwo“-თი, ზმნა კი მე-3 პირშია: Czy pan mówi po angielsku? Czy państwo mają rezerwację?
| ბრუნვა | pan | pani | państwo |
|---|---|---|---|
| Mianownik | pan | pani | państwo |
| Dopełniacz | pana | pani | państwa |
| Celownik | panu | pani | państwu |
| Biernik | pana | panią | państwa |
| Narzędnik | panem | panią | państwem |
| Miejscownik | panu | pani | państwu |
კუთვნილებითი ნაცვალსახელები: mój, twój, jego, jej
ნაცვალსახელები mój, twój, nasz, wasz ზედსართავებივით იცვლებიან, jego, jej, ich კი – არასოდეს არ იცვლებიან.
- mój dom, moja praca, moje auto, moi rodzice
- z moim bratem, o mojej siostrze, dla moich dzieci
- jego dom, jego praca, z jego bratem, o jego siostrze – „jego“ უცვლელია
- jej syn, ich mieszkanie, w ich mieszkaniu – „jej“ და „ich“ უცვლელია
Swój თუ mój? უკუქცევითი ნაცვალსახელი
Swój ნიშნავს „ამ წინადადების ქვემდებარეს რომ ეკუთვნის“. მე-3 პირში განსხვავება ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან მნიშვნელობას ცვლის:
Marek kocha swoją żonę. – Marek საკუთარ ცოლს უყვარს.
Marek kocha jego żonę. – Marek სხვა მამაკაცის ცოლს უყვარს.
Anna jedzie swoim samochodem. – საკუთარი მანქანით.
Anna jedzie jej samochodem. – სხვა ქალის მანქანით.
1-ლ და მე-2 პირში ორივე ფორმის გამოყენება შეიძლება: Lubię mój pokój და Lubię swój pokój სწორია. „Swój“ ქვემდებარეში კი არ დგას: ვამბობთ Mój brat pracuje, და არა „Swój brat pracuje“.
მიმითითებელი ნაცვალსახელები: ten, ta, to
| ბრუნვა | მამრობითი | მდედრობითი | საშუალო | მრავლობითი – მამაკაცები | მრავლობითი – დანარჩენი |
|---|---|---|---|---|---|
| Mianownik | ten | ta | to | ci | te |
| Dopełniacz | tego | tej | tego | tych | tych |
| Celownik | temu | tej | temu | tym | tym |
| Biernik | tego / ten | tę | to | tych | te |
| Narzędnik | tym | tą | tym | tymi | tymi |
| Miejscownik | tym | tej | tym | tych | tych |
დაიმახსოვრეთ წყვილი tę – tą: Znam tę panią (biernik), Rozmawiam z tą panią (narzędnik). ანალოგიურად იცვლება tamten: tamtego, tamtej, tamtą.
კითხვითი და უარყოფითი ნაცვალსახელები
კითხვითი ნაცვალსახელები kto და co ასევე იცვლებიან:
- kto, kogo, komu, kogo, (z) kim, (o) kim – Z kim rozmawiasz? Komu to dałeś?
- co, czego, czemu, co, (z) czym, (o) czym – O czym myślisz? Czego szukasz?
უარყოფით ნაცვალსახელებს nikt, nic, nigdy, nigdzie, żaden წინადადებაში სიტყვა nie სჭირდება – პოლონურში ორმაგი უარყოფა სავალდებულოა:
Nikt nie przyszedł. (არა: „Nikt przyszedł“)
Nic nie rozumiem.
Nigdy nie byłem w Zakopanem.
Nie mam żadnych pytań.
Się, siebie, sobie
უკუქცევითი ნაცვალსახელი გვიჩვენებს, რომ მოქმედება უბრუნდება იმ პირს, ვინც მას ასრულებს. ყველა პირისთვის ერთი ფორმა აქვს:
- się – Myję się. Nazywam się Ali. Uczymy się polskiego.
- siebie – Jestem z siebie zadowolona. Zaprosili nas do siebie.
- sobie – Kupiłem sobie nowy telefon. Zrobię sobie przerwę. Mówi tylko o sobie.
- sobą – Weź ze sobą parasol.
ყველაზე ხშირი შეცდომები ნაცვალსახელებში
- „Daj mnie“, „powiedz mnie“ – სწორია daj mi, powiedz mi.
- „Z on“, „do jego“, „dla ją“ – სწორია z nim, do niego, dla niej.
- „On kocha jego żonę“ საკუთარ ცოლზე – სწორია kocha swoją żonę.
- „Nikt wie“, „nic mam“ – სწორია nikt nie wie, nic nie mam.
- „Widzę ich“ ქალებზე ან ბავშვებზე – სწორია widzę je.
- „Z jegim bratem“, „w jejnym domu“ – „jego“ და „jej“ არ იცვლება, იცვლება მხოლოდ არსებითი სახელი: z jego bratem, w jej domu.
შეამოწმეთ თავი: ჩასვით ნაცვალსახელი
ჩაწერეთ ნაცვალსახელის სწორი ფორმა.
- Czy możesz ______ (ja) pomóc?
- Idę do ______ (on) na urodziny.
- To jest Ewa. Znasz ______ (ona)?
- Rozmawialiśmy o ______ (ty).
- Tomek pojechał do pracy ______ (swój / jego) samochodem – własnym.
- Byłam wczoraj z ______ (oni) w kinie.
- ______ (nikt) nie ma w biurze.
- Proszę dać ______ (pan) ten formularz.
პასუხები
- mi
- niego
- ją
- tobie
- swoim
- nimi
- Nikogo – „nie ma“ dopełniacz-ს მოითხოვს
- panu
ნაცვალსახელები ყოველ წინადადებაში ჩნდება, ამიტომ მათი შეცდომები მაშინვე ისმის. ინდივიდუალურ გაკვეთილებზე ლექტორი გეხმარებათ მათ საუბარში განმტკიცებაში, B1 გამოცდის დავალებები კი გაჩვენებთ, როგორ მოწმდება ეს თემა. დაიწყეთ საცდელი გაკვეთილით.
ხშირად დასმული კითხვები
როდის ვთქვა „go“ და როდის „jego“?
„Go“ მოკლე ფორმაა, ხაზგასმის გარეშე, წინადადების შუაში: „Znam go“. „Jego“-ს წინადადების დასაწყისში ან ხაზგასასმელად ვდებთ: „Jego znam, ale jej nie“. წინდებულის შემდეგ ვიყენებთ „niego“-ს: „do niego“.
პოლონურში ზმნის წინ „ja“, „ty“, „on“ უნდა ვთქვა?
ჩვეულებრივ არა, რადგან ზმნის დაბოლოება პირს აჩვენებს: „Mieszkam w Polsce“. ნაცვალსახელს ვამატებთ ხაზგასასმელად ან კონტრასტისთვის: „Ja pracuję, a ty odpoczywasz“.
შეიძლება თუ არა ნაცვალსახელი „swój“ „ja“-სთან და „ty“-სთან გამოვიყენოთ?
დიახ, 1-ლ და მე-2 პირში „mój“ და „swój“ ურთიერთშემცვლელია: „Zabierz swoje rzeczy“ და „Zabierz twoje rzeczy“. მე-3 პირში არჩევანი მნიშვნელობას ცვლის, ამიტომ იქ „swój“ აუცილებელია, როცა ქვემდებარის კუთვნილებაზეა საუბარი.
50 წუთი მასწავლებელთან: დონის დიაგნოსტიკა და თქვენს მიზანზე მორგებული სასწავლო გეგმა.
ასევე იხილეთ
- ბრუნვებიშვიდივე ბრუნვა ერთ ადგილას: კითხვები, დაბოლოებები, წინდებულები და მაგალითები.წაკითხვა →
- გრამატიკარა გრამატიკას მოითხოვს B1, რომელი თემები ქმნის ყველაზე მეტ სირთულეს და მოკლე სავარჯიშო პასუხებით.წაკითხვა →
- გაკვეთილები 1:1თქვენ და მასწავლებელი: ტემპი, თემები და განრიგი თქვენზე მორგებული, A1-დან C2-მდე.99 PLN-დან / გაკვეთილიწაკითხვა →