Lehçede zamirler – mi mi, mnie mi, swój mu, mój mu? Tablolar ve kurallar

Kişi zamirleri – tam çekim

Kişi zamirleri her hâlde biçim değiştirir ve bazılarının birkaç çeşidi vardır. Bu tablo en sık kullanılan özettir – biçimden emin olmadığında ona dön. Hâllerin kendisini hâl özetinde açıklıyoruz.

Kısa biçim, uzun biçim ve edattan sonraki biçim

Biçim seçimi, cümledeki yere ve zamirin vurgulu olup olmadığına bağlıdır.

• Kısa biçim (mi, ci, go, mu, cię) – cümlenin ortasında, vurgusuz: Daj mi to. Znam go. Powiem ci jutro.
• Uzun biçim (mnie, tobie, jego, jemu, ciebie) – cümlenin başında, vurgu ya da karşıtlık için: Jemu dam, a tobie nie. Ciebie nie pytam.
• Edattan sonraki biçim (niego, niemu, nim, niej, nich) – her zaman edattan sonra: Idę do niego. Myślę o niej. Rozmawiałem z nimi.

Dikkat: ty zamiri edattan sonra uzun biçim alır: dla ciebie, do ciebie, o tobie, „dla cię” değil. ja zamiri edattan sonra her zaman mnie ya da mną biçimindedir: do mnie, ze mną.

Pan, pani, państwo – nezaket zamirleri

Tanımadığımız yetişkinlere „pan / pani / państwo” diye, fiili 3. kişide kullanarak hitap ederiz: Czy pan mówi po angielsku? Czy państwo mają rezerwację?

İyelik zamirleri: mój, twój, jego, jej

mój, twój, nasz, wasz zamirleri sıfatlar gibi çekilir, jego, jej, ich ise hiçbir zaman değişmez.

• mój dom, moja praca, moje auto, moi rodzice
• z moim bratem, o mojej siostrze, dla moich dzieci
• jego dom, jego praca, z jego bratem, o jego siostrze – „jego” değişmez
• jej syn, ich mieszkanie, w ich mieszkaniu – „jej” ve „ich” değişmez

swój mu, mój mu? Dönüşlülük zamiri

Swój, „bu cümlenin öznesine ait” anlamına gelir. 3. kişide fark çok önemlidir, çünkü anlamı değiştirir:

1. ve 2. kişide iki biçim de kullanılabilir: Lubię mój pokój ve Lubię swój pokój doğrudur. „Swój” ise özne olarak kullanılmaz: Mój brat pracuje deriz, „Swój brat pracuje” demeyiz.

İşaret zamirleri: ten, ta, to

tę – tą çiftini aklında tut: Znam tę panią (biernik), Rozmawiam z tą panią (narzędnik). tamten de benzer şekilde çekilir: tamtego, tamtej, tamtą.

Soru ve olumsuzluk zamirleri

kto ve co soru zamirleri de çekilir:

• kto, kogo, komu, kogo, (z) kim, (o) kim – Z kim rozmawiasz? Komu to dałeś?
• co, czego, czemu, co, (z) czym, (o) czym – O czym myślisz? Czego szukasz?

nikt, nic, nigdy, nigdzie, żaden olumsuzluk zamirleri cümlede nie kelimesini gerektirir – Lehçede çift olumsuzluk zorunludur:

Się, siebie, sobie

Dönüşlülük zamiri, eylemin onu yapan kişiye döndüğünü gösterir. Bütün kişiler için tek bir biçimi vardır:

• się – Myję się. Nazywam się Ali. Uczymy się polskiego.
• siebie – Jestem z siebie zadowolona. Zaprosili nas do siebie.
• sobie – Kupiłem sobie nowy telefon. Zrobię sobie przerwę. Mówi tylko o sobie.
• sobą – Weź ze sobą parasol.

Zamirlerle en sık yapılan hatalar

• „Daj mnie”, „powiedz mnie” – doğrusu daj mi, powiedz mi.
• „Z on”, „do jego”, „dla ją” – doğrusu z nim, do niego, dla niej.
• Kendi karısı için „On kocha jego żonę” – doğrusu kocha swoją żonę.
• „Nikt wie”, „nic mam” – doğrusu nikt nie wie, nic nie mam.
• Kadınlar ya da çocuklar için „Widzę ich” – doğrusu widzę je.
• „Z jegim bratem”, „w jejnym domu” – „jego” ve „jej” çekilmez, yalnızca isim çekilir: z jego bratem, w jej domu.

Kendini dene: zamiri yaz

Zamirin doğru biçimini yaz.

1. Czy możesz ______ (ja) pomóc?
2. Idę do ______ (on) na urodziny.
3. To jest Ewa. Znasz ______ (ona)?
4. Rozmawialiśmy o ______ (ty).
5. Tomek pojechał do pracy ______ (swój / jego) samochodem – własnym.
6. Byłam wczoraj z ______ (oni) w kinie.
7. ______ (nikt) nie ma w biurze.
8. Proszę dać ______ (pan) ten formularz.

Cevaplar

1. mi
2. niego
3. ją
4. tobie
5. swoim
6. nimi
7. Nikogo – „nie ma” dopełniacz gerektirir
8. panu

Zamirler her cümlede geçer, bu yüzden hataları hemen duyulur. Bireysel derslerde lektör, onları konuşmada pekiştirmene yardım eder, B1 sınavından görevler de bu konunun nasıl ölçüldüğünü gösterir. Deneme dersiyle başla.