Gelecek zaman – iki biçim ve nasıl seçilir
Lehçede gelecek zamanın iki biçimi vardır ve seçim fiilin görünüşüne bağlıdır. Bitmiş fiiller basit gelecek zamanı oluşturur: zrobię, napiszę, kupię – sonuçlu tek bir eylem. Bitmemiş fiiller będę ile birleşik gelecek zamanı oluşturur: będę robić ya da będę robił / robiła – süreç ya da tekrar. „będę” hiçbir zaman bitmiş fiille birleştirilmez: „będę zrobić” biçimi yanlıştır. Planların hakkında konuşmayı deneme dersinde çalışırsın.
Gelecek zamanın iki biçimi
zrobię mi, będę robić mi diyeceğin, sonucu mu yoksa süreci mi düşündüğüne bağlıdır. Bu, fiil görünüşü rehberinde açıkladığımız farkın aynısıdır.
| Basit gelecek zaman | Birleşik gelecek zaman | |
|---|---|---|
| görünüş | bitmiş | bitmemiş |
| yapı | şimdiki zamandaki gibi çekim | będę + mastar ya da będę + -ł biçimi |
| anlam | tek eylem, sonuç | süreç, süre, tekrar |
| örnek | Jutro napiszę list. | Jutro cały dzień będę pisać. |
Basit gelecek zaman
Bitmiş fiili şimdiki zamandaki fiil gibi çekeriz – ama anlam gelecektir. Bu yüzden kupię, „şimdi alıyorum” değil, „sonra alacağım” demektir.
| Kişi | zrobić | napisać | przyjść | wziąć | powiedzieć |
|---|---|---|---|---|---|
| ja | zrobię | napiszę | przyjdę | wezmę | powiem |
| ty | zrobisz | napiszesz | przyjdziesz | weźmiesz | powiesz |
| on / ona / ono | zrobi | napisze | przyjdzie | weźmie | powie |
| my | zrobimy | napiszemy | przyjdziemy | weźmiemy | powiemy |
| wy | zrobicie | napiszecie | przyjdziecie | weźmiecie | powiecie |
| oni / one | zrobią | napiszą | przyjdą | wezmą | powiedzą |
Diğer sık biçimler: pojadę, pojedziesz (pojechać), pójdę, pójdziesz (pójść), zjem, zjesz, zjedzą (zjeść), dam, dasz, dadzą (dać), zobaczę (zobaczyć), zadzwonię (zadzwonić).
Birleşik gelecek zaman
Birleşik gelecek zamanı, być fiilinin gelecek zamanı ile bitmemiş bir fiilden oluştururuz. Önce „być” çekimi:
| Tekil | Çoğul |
|---|---|
| ja będę | my będziemy |
| ty będziesz | wy będziecie |
| on / ona / ono będzie | oni / one będą |
„będę” sonrasında mastar ya da -ł biçimi kullanabilirsin (geçmiş zamandaki gibi, ama kişi eki olmadan). İki biçim de doğrudur ve aynı anlama gelir:
| Kişi | mastarla | -ł biçimiyle |
|---|---|---|
| ja | będę pracować | będę pracował / pracowała |
| ty | będziesz pracować | będziesz pracował / pracowała |
| on / ona | będzie pracować | będzie pracował / pracowała |
| my | będziemy pracować | będziemy pracowali / pracowały |
| wy | będziecie pracować | będziecie pracowali / pracowały |
| oni / one | będą pracować | będą pracowali / pracowały |
İpucu: mastarlı çeşit daha kolaydır, çünkü cinsiyete göre değişmez. musieć, móc, chcieć + mastar ile -ł biçimini kullanırız: Będę musiał pracować w sobotę („będę musieć pracować” değil). Będzie mogła przyjść później.
Yalnızca bitmemiş fiiller: będę mieć, będę mieszkać
Bitmiş çifti olmayan fiiller yalnızca birleşik gelecek zamanı oluşturur: będę mieć czas, będę mieszkać w Polsce, jutro będę wiedzieć więcej. İstisna: być’in kendi biçimi vardır – będę, „będę być” değil.
Şimdiki zamanda planlar
Birçok dilde olduğu gibi, kesinleşmiş planlardan çoğu zaman şimdiki zamanla söz ederiz, özellikle bir zaman belirteciyle:
- Jutro pracuję do szesnastej.
- W sobotę jedziemy do Wrocławia.
- W przyszłym tygodniu mam egzamin.
Plan ve niyetleri zamierzać, planować, chcieć, mieć zamiar + mastar fiilleri de ifade eder: Zamierzam zapisać się na kurs.
„kiedy” ve „jeśli” ile cümlelerde gelecek zaman
İngilizcenin aksine, gelecekten söz ederken kiedy, jak, jeśli, gdy kelimelerinden sonra gelecek zaman kullanırız:
Kiedy skończę pracę, zadzwonię do ciebie. (İng. When I finish…)
Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu.
Jak dostanę wynik, od razu ci napiszę.
Geleceği gösteren kelimeler
jutro, pojutrze, za chwilę, za tydzień, za miesiąc, wkrótce, niedługo, kiedyś, w przyszłym tygodniu, w przyszłym roku, w przyszły piątek, po wakacjach.
Örnek cümleler
Za miesiąc przeprowadzę się do nowego mieszkania.
Przez całe wakacje będę pracować w hotelu.
Czy jutro będzie pan w biurze?
Nie martw się, pomogę ci z formularzem.
Od września będziemy chodzić na kurs dwa razy w tygodniu.
Zobaczymy się po świętach.
Gelecek zamanda sık yapılan hatalar
- „Będę zrobić”, „będę pójść” – doğrusu zrobię, pójdę.
- „Będę pracuję” – „będę” sonrasında mastar ya da -ł biçimi gelir: będę pracować.
- „Jutro przeczytam książkę cały dzień” – süre bitmemiş görünüş gerektirir: jutro cały dzień będę czytać.
- Kadının „będę robił” demesi – doğrusu będę robiła ya da będę robić.
- „Ja będę być w domu” – doğrusu będę w domu.
Alıştırma: sonuç mu, süreç mi?
Fiili gelecek zamanda yaz. Sonuç mu, süreç mi söz konusu olduğunu düşün.
- Jutro ______ (zadzwonić – ja) do urzędu.
- W przyszłym roku ______ (mieszkać – my) w Poznaniu.
- Czy ______ (przyjść – ty) na moje urodziny?
- Cały weekend ______ (uczyć się – ona) do egzaminu.
- Kiedy ______ (dostać – ja) wypłatę, ______ (kupić – ja) nowy telefon.
- Dzieci ______ (być) w szkole do piętnastej.
- Jeśli nie ______ (zdążyć – my) na autobus, ______ (wziąć – my) taksówkę.
Cevaplar
- zadzwonię
- będziemy mieszkać (ya da będziemy mieszkali / mieszkały)
- przyjdziesz
- będzie się uczyć (ya da będzie się uczyła)
- dostanę, kupię
- będą
- zdążymy, weźmiemy
Planlar hakkında konuşmak sözlü sınavda sık çıkan bir konudur. Bireysel derslerde bunu senin gerçek planlarınla çalışıyoruz, B1 sınavından dil bilgisi görevleri de gelecek zamanın nasıl ölçüldüğünü gösterir. İlk adım deneme dersidir.
Sık sorulan sorular
„będę robić” ile „będę robił” aynı şey midir?
Evet, iki çeşit de doğrudur ve aynı anlama gelir. Mastarlı biçim cinsiyete göre değişmez, -ł’li biçim değişir: będę robił (erkek), będę robiła (kadın).
„pojadę” neden gelecek, „jadę” neden şimdiki zaman anlamına gelir?
„Pojechać” bitmiş bir fiildir, bu yüzden şimdiki zaman gibi çekilen biçimi gelecek anlamına gelir. „Jechać” bitmemiştir: „jadę” şimdi demektir, gelecekte ise „będę jechać”.
„I'm going to…” Lehçede nasıl söylenir?
Çoğu zaman basit gelecek zamanla („Zrobię to jutro”) ya da „zamierzać” veya „mieć zamiar” fiilleriyle: „Zamierzam zdawać egzamin w czerwcu”.
Öğretmenle 50 dakika: seviye teşhisi ve hedefine uygun bir çalışma planı.
İlgili sayfalar
- HâllerYedi hâlin hepsi tek yerde: sorular, ekler, edatlar ve örnekler.Oku →
- Dil bilgisiB1’in hangi dil bilgisini istediği, en çok zorlayan konular ve anahtarlı kısa alıştırma.Oku →
- Birebir derslerSen ve öğretmen: hız, konular ve program sana göre ayarlanır, A1’den C2’ye.ders başına 99 PLN'den başlayan fiyatlarlaOku →