Czas przyszły – dwie formy i jak je wybrać

W skrócie

Czas przyszły ma w polskim dwie formy, a wybór zależy od aspektu czasownika. Czasowniki dokonane tworzą czas przyszły prosty: zrobię, napiszę, kupię – to jedna czynność z wynikiem. Czasowniki niedokonane tworzą czas przyszły złożony z będę: będę robić albo będę robił / robiła – to proces albo powtarzanie. Nigdy nie łączymy „będę” z czasownikiem dokonanym: forma „będę zrobić” jest błędna. Na lekcji próbnej przećwiczysz mówienie o swoich planach.

Dwie formy czasu przyszłego

To, czy powiesz zrobię, czy będę robić, zależy od tego, czy myślisz o wyniku, czy o samym procesie. To ta sama różnica, którą wyjaśniamy w poradniku o aspekcie czasownika.

Czas przyszły prosty i złożony
Czas przyszły prostyCzas przyszły złożony
aspektdokonanyniedokonany
budowaodmiana jak w czasie teraźniejszymbędę + bezokolicznik albo będę + forma z -ł
znaczeniejedna czynność, wynikproces, czas trwania, powtarzanie
przykładJutro napiszę list.Jutro cały dzień będę pisać.

Czas przyszły prosty

Czasownik dokonany odmieniamy tak, jak czasownik w czasie teraźniejszym – ale znaczenie jest przyszłe. Dlatego kupię nie znaczy „kupuję teraz”, tylko „kupię później”.

Odmiana w czasie przyszłym prostym
Osobazrobićnapisaćprzyjśćwziąćpowiedzieć
jazrobięnapiszęprzyjdęwezmępowiem
tyzrobisznapiszeszprzyjdzieszweźmieszpowiesz
on / ona / onozrobinapiszeprzyjdzieweźmiepowie
myzrobimynapiszemyprzyjdziemyweźmiemypowiemy
wyzrobicienapiszecieprzyjdziecieweźmieciepowiecie
oni / onezrobiąnapisząprzyjdąwezmąpowiedzą

Inne częste formy: pojadę, pojedziesz (pojechać), pójdę, pójdziesz (pójść), zjem, zjesz, zjedzą (zjeść), dam, dasz, dadzą (dać), zobaczę (zobaczyć), zadzwonię (zadzwonić).

Czas przyszły złożony

Czas przyszły złożony tworzymy z czasownika być w czasie przyszłym i czasownika niedokonanego. Najpierw odmiana „być”:

Czasownik „być” w czasie przyszłym
Liczba pojedynczaLiczba mnoga
ja będęmy będziemy
ty będzieszwy będziecie
on / ona / ono będzieoni / one będą

Po „będę” możesz użyć bezokolicznika albo formy z -ł (takiej jak w czasie przeszłym, ale bez końcówki osoby). Obie formy są poprawne i znaczą to samo:

Dwa warianty czasu przyszłego złożonego
Osobaz bezokolicznikiemz formą -ł
jabędę pracowaćbędę pracował / pracowała
tybędziesz pracowaćbędziesz pracował / pracowała
on / onabędzie pracowaćbędzie pracował / pracowała
mybędziemy pracowaćbędziemy pracowali / pracowały
wybędziecie pracowaćbędziecie pracowali / pracowały
oni / onebędą pracowaćbędą pracowali / pracowały

Wskazówka: wariant z bezokolicznikiem jest łatwiejszy, bo nie zmienia się według płci. Z czasownikami musieć, móc, chcieć + bezokolicznik używamy formy z -ł: Będę musiał pracować w sobotę (nie: „będę musieć pracować”). Będzie mogła przyjść później.

Czasowniki tylko niedokonane: będę mieć, będę mieszkać

Czasowniki, które nie mają pary dokonanej, tworzą tylko czas przyszły złożony: będę mieć czas, będę mieszkać w Polsce, jutro będę wiedzieć więcej. Wyjątek: być ma własną formę – będę, a nie „będę być”.

Plany w czasie teraźniejszym

Tak jak w wielu językach, o ustalonych planach mówimy często w czasie teraźniejszym, zwłaszcza z określeniem czasu:

  • Jutro pracuję do szesnastej.
  • W sobotę jedziemy do Wrocławia.
  • W przyszłym tygodniu mam egzamin.

Plany i zamiary wyrażają też czasowniki zamierzać, planować, chcieć, mieć zamiar + bezokolicznik: Zamierzam zapisać się na kurs.

Czas przyszły w zdaniach z „kiedy” i „jeśli”

W przeciwieństwie do angielskiego, po kiedy, jak, jeśli, gdy używamy czasu przyszłego, gdy mówimy o przyszłości:

Kiedy skończę pracę, zadzwonię do ciebie. (ang. When I finish…)
Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu.
Jak dostanę wynik, od razu ci napiszę.

Słowa, które wskazują przyszłość

jutro, pojutrze, za chwilę, za tydzień, za miesiąc, wkrótce, niedługo, kiedyś, w przyszłym tygodniu, w przyszłym roku, w przyszły piątek, po wakacjach.

Przykładowe zdania

Za miesiąc przeprowadzę się do nowego mieszkania.
Przez całe wakacje będę pracować w hotelu.
Czy jutro będzie pan w biurze?
Nie martw się, pomogę ci z formularzem.
Od września będziemy chodzić na kurs dwa razy w tygodniu.
Zobaczymy się po świętach.

Częste błędy w czasie przyszłym

  • „Będę zrobić”, „będę pójść” – poprawnie zrobię, pójdę.
  • „Będę pracuję” – po „będę” stoi bezokolicznik albo forma z -ł: będę pracować.
  • „Jutro przeczytam książkę cały dzień” – czas trwania wymaga niedokonanego: jutro cały dzień będę czytać.
  • Kobieta mówi „będę robił” – poprawnie będę robiła albo będę robić.
  • „Ja będę być w domu” – poprawnie będę w domu.

Ćwiczenie: wynik czy proces?

Wpisz czasownik w czasie przyszłym. Zastanów się, czy chodzi o wynik, czy o proces.

  1. Jutro ______ (zadzwonić – ja) do urzędu.
  2. W przyszłym roku ______ (mieszkać – my) w Poznaniu.
  3. Czy ______ (przyjść – ty) na moje urodziny?
  4. Cały weekend ______ (uczyć się – ona) do egzaminu.
  5. Kiedy ______ (dostać – ja) wypłatę, ______ (kupić – ja) nowy telefon.
  6. Dzieci ______ (być) w szkole do piętnastej.
  7. Jeśli nie ______ (zdążyć – my) na autobus, ______ (wziąć – my) taksówkę.

Odpowiedzi

  1. zadzwonię
  2. będziemy mieszkać (albo będziemy mieszkali / mieszkały)
  3. przyjdziesz
  4. będzie się uczyć (albo będzie się uczyła)
  5. dostanę, kupię
  6. będą
  7. zdążymy, weźmiemy

Rozmowa o planach to częsty temat na egzaminie ustnym. Na lekcjach indywidualnych ćwiczymy ją na Twoich prawdziwych planach, a zadania gramatyczne z egzaminu B1 pokażą, jak sprawdza się czas przyszły. Pierwszy krok to lekcja próbna.

Najczęstsze pytania

Czy „będę robić” i „będę robił” to to samo?

Tak, oba warianty są poprawne i mają to samo znaczenie. Forma z bezokolicznikiem nie zmienia się według płci, a forma z -ł – tak: będę robił (mężczyzna), będę robiła (kobieta).

Dlaczego „pojadę” znaczy przyszłość, a „jadę” teraźniejszość?

„Pojechać” to czasownik dokonany, więc jego forma odmieniona jak czas teraźniejszy oznacza przyszłość. „Jechać” jest niedokonany: „jadę” to teraz, a w przyszłości – „będę jechać”.

Jak powiedzieć „I'm going to…” po polsku?

Najczęściej czasem przyszłym prostym („Zrobię to jutro”) albo czasownikiem „zamierzać” lub „mieć zamiar”: „Zamierzam zdawać egzamin w czerwcu”.

Sprawdź swój poziom na lekcji próbnej

50 minut z lektorem: diagnoza poziomu i plan nauki dopasowany do Twojego celu.

Zobacz też

Porozmawiajmy po polsku.

Wypełnij formularz, napisz na WhatsApp albo zadzwoń. Odpowiadamy zwykle w ciągu jednego dnia roboczego.

Adres
Warszawska 85/1
26‑617 Radom
Telefon i WhatsApp
Godziny
pon.–pt. 8:00–20:00
sob. 9:00–14:00

Napisz na WhatsApp