Gramatyka na egzaminie B1 z języka polskiego

Gdzie na egzaminie sprawdza się gramatykę

Gramatykę sprawdza się na egzaminie B1 w trzech miejscach. Po pierwsze – w osobnym module „poprawność gramatyczna”, który jest jednym z czterech modułów części pisemnej. Po drugie – w pisaniu i mówieniu, gdzie standard wymaga stosowania struktur z listy zagadnień. Po trzecie – pośrednio w czytaniu, bo żeby zrozumieć zdanie, trzeba rozpoznać, kto komu co zrobił, a to zależy od końcówek.

Jak gramatyka wpisuje się w cały egzamin, opisujemy w przewodniku po egzaminie B1.

Co trzeba umieć – zakres gramatyki na B1

Lista zagadnień dla poziomu B1 obejmuje fleksję, słowotwórstwo, składnię i stylistykę. Poniżej zebraliśmy ją w praktycznej formie, z własnymi przykładami.

Przypadki w praktyce – czego wymaga B1

Na B1 nie wystarczy znać końcówki – trzeba wiedzieć, kiedy użyć którego przypadku. Najwięcej punktów kosztują sytuacje, w których przypadek zależy od czasownika albo przyimka, a nie od pytania „kto? co?”.

Jeśli końcówki wciąż Ci się mylą, zacznij od ściągi z przypadkami – zebraliśmy tam wszystkie formy w tabelach.

Aspekt – najtrudniejszy temat dla większości kursantów

Aspekt dokonany opisuje czynność zakończoną lub jednorazową, a niedokonany – proces, powtarzanie albo samą czynność bez rezultatu. Na egzaminie aspekt pojawia się w czasie przeszłym, w przyszłym i w trybie rozkazującym.

• Codziennie czytam gazetę (powtarzanie) – Wczoraj przeczytałem cały artykuł (rezultat).
• Będę szukać pracy (proces w przyszłości) – Znajdę pracę (rezultat w przyszłości).
• Proszę zamknąć drzwi (jedna czynność) – Proszę zamykać drzwi (zawsze, za każdym razem).
• Kiedy jadłem obiad, zadzwonił telefon – tło (niedokonany) i zdarzenie, które je przerwało (dokonany).

Formy czasu przyszłego są szczególnie zdradliwe: od czasownika dokonanego tworzy się wyłącznie czas przyszły prosty. Forma będę napisać nie istnieje – poprawnie jest napiszę albo będę pisać. Przećwicz więcej par aspektowych.

Liczebniki z rzeczownikami

Liczebnik decyduje o przypadku rzeczownika i o formie czasownika. To jedna z ulubionych pułapek w zadaniach gramatycznych.

Pełne tabele odmiany znajdziesz w przewodniku po liczebnikach.

Ćwiczenie: wstaw poprawną formę

Zdania przygotowała Redakcja Pol-Langua. Format „forma wyrazu w nawiasie” to jeden z najlepszych sposobów ćwiczenia gramatyki przed egzaminem, bo zmusza do wyboru końcówki, a nie tylko do jej rozpoznania.

Dlaczego zdanie 3 jest podchwytliwe: po liczebniku od pięciu w górę czasownik stoi w liczbie pojedynczej i rodzaju nijakim w czasie przeszłym (pracowało pięciu inżynierów), a nie w liczbie mnogiej. Kursanci często piszą pięć inżynierów pracują – to dwa błędy w jednym zdaniu.

Jak powtarzać gramatykę przed egzaminem

Gramatykę najlepiej powtarzać w zdaniach o sobie, a nie w oderwanych tabelach. Ułóż własne zdania na tematy z katalogu B1 – praca, mieszkanie, zdrowie, wolny czas – i w każdym użyj jednej trudnej konstrukcji.

1. Diagnoza: zapisz trzy tematy, w których robisz najwięcej błędów (np. aspekt, liczebniki, narzędnik).
2. Jeden temat tygodniowo: reguła, dziesięć własnych zdań, ćwiczenia z kluczem.
3. Powtórka w piśmie: krótki e-mail, w którym celowo używasz ćwiczonej konstrukcji.
4. Kontrola: co kilka tygodni zadania gramatyczne na czas i lista błędów, które się powtarzają.

Najczęstsze pomyłki kursantów – nie tylko gramatyczne – zebraliśmy w zestawieniu błędów, które kosztują punkty na egzaminie B1. Jeśli chcesz, żeby ktoś na bieżąco poprawiał Twoje zdania, zacznij od lekcji próbnej.