Najczęstsze błędy na egzaminie B1 – z praktyki lektorów
Na egzaminie B1 kursanci najczęściej tracą punkty nie przez brak wiedzy, ale przez strategię: zaniedbują jedną część egzaminu, pomijają punkt polecenia w pisaniu albo odpowiadają w części ustnej jednym zdaniem. Z błędów językowych powtarzają się końcówki przypadków (zwłaszcza dopełniacz i narzędnik), aspekt w czasie przeszłym i przyszłym, liczebniki z rzeczownikami oraz kalki z języka ojczystego. Zestawienie poniżej pochodzi z praktyki dydaktycznej lektorów Pol-Langua – bez statystyk, za to z poprawnymi formami. Które z tych błędów dotyczą Ciebie, pokaże lekcja próbna.
Błędy strategiczne – najdroższe ze wszystkich
Najwięcej kosztują błędy w przygotowaniu i zachowaniu na egzaminie, bo jeden z nich może przekreślić wynik całości. Zasady zaliczania poszczególnych części opisujemy w przewodniku po egzaminie B1.
| Błąd | Skutek | Jak uniknąć |
|---|---|---|
| Przygotowanie tylko do ulubionej części, np. samej gramatyki | jeden niezaliczony moduł oznacza niezdany egzamin, nawet przy świetnych wynikach z reszty | sprawdź wynik każdej części osobno na teście próbnym i ćwicz najsłabszą |
| Pobieżne czytanie polecenia | w pisaniu – pominięty punkt; w czytaniu – odpowiedź na inne pytanie | podkreślaj słowa kluczowe i numeruj punkty polecenia |
| Brak kontroli czasu | niedokończony tekst albo ostatnie zadania bez odpowiedzi | rozwiązuj testy próbne z zegarkiem; trudne zadanie zostaw na koniec |
| Puste pola w zadaniach zamkniętych | pusta odpowiedź na pewno nie da punktu | zawsze zaznacz najbardziej prawdopodobną opcję |
| Telefon w kieszeni na sali | wniesienie urządzeń lub materiałów pomocniczych oznacza przerwanie i unieważnienie egzaminu | zostaw telefon w szatni albo w miejscu wskazanym przez komisję |
| Niewłaściwy dokument tożsamości | komisja sprawdza tożsamość przed egzaminem | sprawdź w ośrodku, jaki dokument trzeba okazać, i przygotuj go dzień wcześniej |
| Wyuczony na pamięć list albo monolog | tekst nie pasuje do polecenia i traci punkty za realizację zadania | ucz się zwrotów i schematów, a nie gotowych tekstów |
Błędy gramatyczne, które powtarzają się najczęściej
Najwięcej błędów gramatycznych na B1 dotyczy przypadków po przyimkach i czasownikach, aspektu oraz liczebników. Poniżej zebraliśmy te, które lektorzy poprawiają u kursantów najczęściej – w modułach gramatyki i pisania oraz w części ustnej.
| Błąd | Poprawnie | Reguła |
|---|---|---|
| Nie mam czas. | Nie mam czasu. | po przeczeniu dopełnienie przechodzi z biernika do dopełniacza |
| Jestem nauczyciel. | Jestem nauczycielem. | być + rzeczownik = narzędnik |
| Idę do sklep. | Idę do sklepu. | do + dopełniacz |
| Mieszkam w Gdańsk. | Mieszkam w Gdańsku. | w + miejsce = miejscownik, także w nazwach miast |
| Mieszkam w Polsce od dwa lata. | Mieszkam w Polsce od dwóch lat. | od + dopełniacz, również liczebnika |
| Dwa koledzy przyszli. | Dwaj koledzy przyszli. / Dwóch kolegów przyszło. | dla mężczyzn – formy męskoosobowe liczebnika |
| Ci kobiety pracują tutaj. | Te kobiety pracują tutaj. | ci tylko dla grup z mężczyznami |
| Jutro będę zrobić zakupy. | Jutro zrobię zakupy. | czasownik dokonany ma tylko czas przyszły prosty |
| Wczoraj czytałem tę książkę do końca. | Wczoraj przeczytałem tę książkę do końca. | rezultat, zakończona czynność – aspekt dokonany |
| Ja podobam ten film. | Podoba mi się ten film. | osoba, której coś się podoba, stoi w celowniku |
| Przyjadę przez tydzień. | Przyjadę za tydzień. | za – po jakim czasie; przez – jak długo |
| Gdybym mam czas, pojadę. | Gdybym miał czas, pojechałbym. | po gdyby – forma czasu przeszłego, w drugiej części tryb przypuszczający |
Wszystkie te tematy po kolei omawiamy w przeglądzie gramatyki na egzamin B1.
Błędy w pisaniu
W module pisania najwięcej kosztuje nie gramatyka, lecz niepełna realizacja polecenia i niewłaściwy styl. Błędy, które poprawiamy najczęściej:
- Pominięty punkt polecenia – kursant pisze dużo o jednej sprawie, a o innej zapomina. Rozwiązanie: ponumeruj punkty i odhacz je przed oddaniem pracy.
- Mieszanie stylów – Szanowna Pani na początku i Buziaki na końcu albo Cześć w e-mailu do urzędu.
- Mała litera w formach grzecznościowych – w listach piszemy Pan, Pani, Państwo, Ty, Twój wielką literą.
- Brak przecinka przed spójnikiem – przed że, żeby, bo, ponieważ, który, kiedy, jeśli stawiamy przecinek: Myślę, że to dobry pomysł.
- Jeden długi akapit – tekst bez podziału jest trudny do czytania i wygląda na niespójny.
- Powtórzenia – trzy razy problem w jednym akapicie; zamiast tego sytuacja, kłopot, sprawa.
- Ortografia – mylenie ó / u, rz / ż, ch / h. Pomagają wymiany: stół – stoły (ó, bo wymienia się na o), morze – morski (rz, bo wymienia się na r), mogę – może (ż, bo wymienia się na g).
Te błędy na przykładzie konkretnego e-maila pokazuje przykładowy list B1 z omówieniem, a zasady pisania znajdziesz w poradniku o pisaniu na egzaminie B1.
Błędy w części ustnej
W mówieniu najczęstszym błędem jest mówienie za mało, a nie mówienie z błędami. Komisja nie może ocenić umiejętności, których nie pokażesz.
- Odpowiedź jednym zdaniem – Tak, lubię sport. i cisza. Dodaj powód, przykład i podsumowanie.
- Długie milczenie zamiast zwrotu Muszę się chwilę zastanowić albo prośby o powtórzenie pytania.
- Wyuczony monolog, który nie odpowiada na pytanie – egzaminator to zauważa i dopytuje.
- Mówienie do komisji na „ty” – do egzaminatorów zwracamy się formami pan, pani.
- Przechodzenie na inny język, gdy brakuje słowa – lepiej opisać słowo po polsku: to taka rzecz, w której gotujemy zupę.
- Zbyt szybkie tempo – kursanci przyspieszają ze stresu, a wtedy gubią końcówki.
Zobacz, jak przebiega część ustna i jak zbudować dobrą odpowiedź.
Kalki z języka ojczystego
Część błędów wynika z przenoszenia konstrukcji z języka ojczystego. Każda grupa kursantów ma swoje typowe pułapki – poniżej kilka przykładów, które spotykamy na lekcjach najczęściej.
| Język ojczysty | Błąd | Poprawnie |
|---|---|---|
| rosyjski, ukraiński | Dzwonię mamie. | Dzwonię do mamy. |
| rosyjski, ukraiński | Zapytałem u kolegi. | Zapytałem kolegę. |
| rosyjski, ukraiński | Przed egzaminem muszę zapomnieć te słowa (w znaczeniu „nauczyć się na pamięć”). | Przed egzaminem muszę zapamiętać te słowa. – zapomnieć znaczy po polsku „przestać pamiętać” |
| angielski | Jestem trzydzieści lat. | Mam trzydzieści lat. |
| angielski | Zrobiłem decyzję. | Podjąłem decyzję. |
| angielski, hiszpański | Jestem zimno. / Mam zimno. | Jest mi zimno. |
| hiszpański | Mam głód. | Jestem głodny. / Jestem głodna. |
Jeśli mówisz po rosyjsku albo ukraińsku, przejrzyj obszerne zestawienia błędów osób mówiących po rosyjsku i błędów osób mówiących po ukraińsku.
Jak pozbyć się powtarzających się błędów
Najskuteczniejszą metodą jest prowadzenie własnego dziennika błędów: zapisujesz błąd, poprawną formę i regułę, a potem świadomie używasz poprawnej formy w nowych zdaniach. Po kilku tygodniach widać, które błędy zniknęły, a które wracają.
- Zbieraj błędy z poprawionych tekstów i nagrań – nie z podręcznika, tylko z własnych wypowiedzi.
- Grupuj je: przypadki, aspekt, liczebniki, słownictwo, ortografia.
- Co tydzień popraw jeden typ błędu – ułóż dziesięć własnych zdań z poprawną formą.
- Sprawdzaj postęp na nowym tekście lub nagraniu.
Własne błędy najtrudniej zauważyć samemu. Na egzaminie próbnym lektor pokaże Ci, które z nich kosztują najwięcej i od czego zacząć poprawki.
Najczęstsze pytania
Czy jeden słaby moduł może przekreślić cały egzamin B1?
Tak. Na poziomie B1 dla dorosłych trzeba uzyskać co najmniej 50% punktów z każdego modułu części pisemnej i z części ustnej. Wysoki wynik z jednej części nie wyrównuje niezaliczonej innej.
Czy błędy ortograficzne obniżają ocenę na B1?
Ortografia i interpunkcja należą do wymagań w pisaniu, więc wpływają na ocenę poprawności. Standard B1 dopuszcza jednak braki, które nie zakłócają w istotny sposób komunikacji – pojedynczy błąd nie przekreśla tekstu.
Co grozi za korzystanie z telefonu na egzaminie?
Wniesienie do sali urządzeń do przekazu, odbioru lub zapisu informacji albo materiałów pomocniczych to podstawa do przerwania i unieważnienia egzaminu. Dotyczy to także porozumiewania się z innymi zdającymi.
Czy lepiej mówić prosto i bez błędów, czy ambitnie z błędami?
Najlepiej znaleźć złoty środek: używaj konstrukcji, które dobrze znasz, i dodawaj kilka bardziej złożonych, np. zdania z który czy gdyby. Same proste zdania ograniczają ocenę zakresu, a zbyt ambitne – poprawności.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 14 lutego 2025 r. w sprawie egzaminów z języka polskiego jako obcego, Dz.U. 2025 poz. 217 – § 12 ust. 2 i 3, § 13, § 19, § 23 pkt 1 lit. b, załącznik nr 1 (poziom B1)
Pełny egzamin B1 online. Lektor ocenia pisanie i mówienie według kryteriów Państwowej Komisji, a Ty dostajesz raport z zaleceniami.
Zobacz też
- GramatykaJakiej gramatyki wymaga B1, które tematy sprawiają najwięcej kłopotu i krótkie ćwiczenie z kluczem.Czytaj →
- PisanieFormy wypowiedzi pisemnej na B1, gotowe zwroty do listu formalnego i nieformalnego oraz plan pisania krok po kroku.Czytaj →
- MówieniePrzebieg części ustnej, rodzaje wypowiedzi, zwroty ratunkowe i schemat odpowiedzi, który sprawdzi się przy każdym temacie.Czytaj →