Dlaczego „Dzień dobry Pan Nowak” to błąd?

Zwracając się do kogoś, używamy wołacza: Panie, a nie Pan. W e-mailu formalnym nie dodajemy też nazwiska – wystarczy Szanowny Panie, albo neutralne Dzień dobry,.

Jak długi powinien być list na egzaminie B1?

Długość zawsze podaje polecenie w arkuszu egzaminacyjnym. Nasza wersja poprawiona to wzór treści i stylu, a nie norma długości – na egzaminie dopasuj tekst do limitu z polecenia.

Czy w liście mogę pisać zdaniami prostymi, żeby nie robić błędów?

Proste zdania są bezpieczne, ale tekst złożony tylko z nich wypada słabo w zakresie językowym. Dodaj kilka zdań złożonych ze spójnikami, które dobrze znasz, np. ponieważ, jeśli, który.

Przykładowy list na egzamin B1 z polskiego – tekst z omówieniem

Zadanie

Zadanie przygotowała Redakcja Pol-Langua według form wypowiedzi z wymagań dla poziomu B1 – to nie jest polecenie z arkusza Państwowej Komisji. Ogólne zasady znajdziesz w poradniku o pisaniu na egzaminie B1, a opis całego egzaminu – w przewodniku po egzaminie B1.

Polecenie: Wynajmujesz mieszkanie. Od tygodnia nie działa w nim pralka. Napisz e-mail do właściciela mieszkania, pana Nowaka. W e-mailu:

opisz, co się dzieje z pralką;
napisz, od kiedy jest problem i co już zrobiłeś / zrobiłaś;
zaproponuj termin wizyty fachowca;
poproś o odpowiedź i napisz, jak można się z Tobą skontaktować.

Tekst kursanta

Poniższy tekst napisaliśmy na wzór typowych prac kursantów na poziomie zbliżonym do B1 – z błędami, które w praktyce dydaktycznej powtarzają się najczęściej.

Dzień dobry Pan Nowak,

Piszę do pana bo mam problem z pralka w mieszkaniu. Pralka nie działa od tygodnia. Kiedy ja włączam pralkę, ona robi bardzo duży hałas i potem stop. Potem jest woda na podłoga w łazience.

Ja próbowałem zrobić coś sam, ja wyczyściłem filtr, ale to nie pomógł. To jest duży problem, bo my mamy małe dziecko i dużo prania. Teraz ja muszę chodzić do pralni na inna ulica i to kosztuje dużo pieniądze.

Czy może pan przysyłać fachowca? Ja jestem w domu w poniedziałek i w środę po 17.

Cześć,
Andrij

Omówienie według kryteriów

Oceniamy tekst opisowo, w czterech obszarach, na które zwraca się uwagę przy ocenie wypowiedzi pisemnej. Nie przyznajemy punktów – oficjalną punktację stosuje komisja egzaminacyjna według kryteriów Państwowej Komisji.

Ocena tekstu kursanta
Obszar	Co jest dobrze	Co obniża ocenę
Realizacja zadania	opis problemu, czas trwania, wykonana próba naprawy, propozycja terminu	brak prośby o odpowiedź i danych kontaktowych (punkt 4); termin niejasny – nie wiadomo, który poniedziałek; zwrot powitalny i pożegnanie nie pasują do e-maila formalnego
Spójność	logiczny podział na akapity: problem – próba naprawy – prośba	dwa razy potem obok siebie, urwane zdanie i potem stop, brak wyrażeń łączących między akapitami
Zakres językowy	trafne słowa filtr, fachowiec, pralnia	ubogie słownictwo i powtórzenia (problem, pralka, ja); same proste zdania z bo i i
Poprawność	poprawny czas przeszły (próbowałem, wyczyściłem) i szyk większości zdań	błędy w narzędniku, miejscowniku i dopełniaczu, w rodzaju i aspekcie; brak przecinka przed bo; mała litera w formie Pan

Podsumowanie: to typowy tekst kursanta tuż przed poziomem B1. Właściciel mieszkania zrozumie, co się stało i czego od niego oczekujesz – komunikacja się udała. Najwięcej kosztuje jednak pominięty punkt polecenia i niekonsekwentny styl, a dopiero w drugiej kolejności błędy gramatyczne. Każdy z tych problemów da się usunąć konkretnym nawykiem, opisanym niżej.

Błędy i poprawki

Poniżej każdy błąd z tekstu kursanta, poprawna forma i krótka reguła. Zwróć uwagę, że większość błędów dotyczy końcówek przypadków – to najczęstsza przyczyna utraty punktów za poprawność.

Fragmenty tekstu kursanta i ich poprawione wersje
Tekst kursanta	Poprawnie	Dlaczego
Dzień dobry Pan Nowak,	Szanowny Panie,	zwracając się do kogoś, używamy wołacza (Panie, nie Pan); w e-mailu formalnym nie dodajemy nazwiska do zwrotu
Piszę do pana bo…	Piszę do Pana, ponieważ…	forma grzecznościowa wielką literą; przecinek przed bo / ponieważ; ponieważ brzmi bardziej oficjalnie
problem z pralka	problem z pralką	z w znaczeniu „z czymś” wymaga narzędnika
ona robi bardzo duży hałas i potem stop	bardzo głośno hałasuje, a potem się wyłącza	stop to nie czasownik; zdanie trzeba dokończyć polskim czasownikiem
woda na podłoga	woda na podłodze	na + miejsce = miejscownik; wymiana g : dz
to nie pomógł	to nie pomogło	to jest rodzaju nijakiego, więc czasownik też
Ja próbowałem…, ja wyczyściłem…	Próbowałem…, wyczyściłem…	końcówka czasownika już pokazuje osobę; powtarzanie ja brzmi nienaturalnie
do pralni na inna ulica	do pralni na innej ulicy	gdzie jest pralnia? – miejscownik
kosztuje dużo pieniądze	kosztuje dużo pieniędzy	po dużo, mało, trochę – dopełniacz
Czy może pan przysyłać fachowca?	Czy mógłby Pan przysłać fachowca?	jedna wizyta = aspekt dokonany; tryb przypuszczający jest uprzejmiejszy
w poniedziałek i w środę po 17	w poniedziałki i środy po godzinie 17.00	precyzyjny termin i pełny zapis godziny
Cześć, Andrij	Z poważaniem + imię i nazwisko	Cześć jest nieformalne; po Z poważaniem nie stawiamy przecinka

Wersja poprawiona

Poniższa wersja realizuje wszystkie cztery punkty polecenia, zachowuje styl formalny i używa konstrukcji typowych dla poziomu B1: trybu przypuszczającego, zdań złożonych i wyrażeń łączących. Nie jest „idealnym tekstem na C1” – to wzór, który kursant na B1 jest w stanie napisać sam.

Szanowny Panie,

piszę w sprawie pralki w mieszkaniu przy ulicy Słonecznej, które od Pana wynajmuję. Od tygodnia pralka nie działa prawidłowo: po włączeniu bardzo głośno hałasuje, a po kilku minutach się wyłącza. Na podłodze w łazience zostaje wtedy woda.

Próbowałem rozwiązać problem samodzielnie – wyczyściłem filtr i sprawdziłem wąż odpływowy, ale to nie pomogło. Sytuacja jest dla nas dość uciążliwa, ponieważ mamy małe dziecko i dużo prania. Obecnie korzystamy z pralni samoobsługowej na sąsiedniej ulicy, co zajmuje sporo czasu i dużo kosztuje.

Czy mógłby Pan przysłać fachowca? Jestem w domu w poniedziałki i środy po godzinie 17.00, a w soboty przez cały dzień. Jeśli żaden z tych terminów Panu nie odpowiada, chętnie dostosuję się do innego.

Bardzo proszę o odpowiedź e-mailem albo SMS-em na numer, który ma Pan w umowie najmu.

Z poważaniem
Andrij Kowalenko

Co zmieniło się w wersji poprawionej

Poprawiona wersja jest lepsza nie dlatego, że jest dłuższa, ale dlatego, że w każdym obszarze oceny zmieniło się kilka konkretnych rzeczy.

Realizacja zadania: dodany punkt 4 (prośba o odpowiedź i sposób kontaktu), precyzyjne terminy, konsekwentny styl formalny od zwrotu do podpisu.
Spójność: wyrażenia łączące (wtedy, ale, ponieważ, co, jeśli), dwukropek zapowiadający opis problemu, jeden temat w jednym akapicie.
Zakres: słowa tematyczne (wąż odpływowy, pralnia samoobsługowa, umowa najmu) i zamiana powtórzeń na synonimy (problem → sytuacja, uciążliwa).
Poprawność: końcówki przypadków, aspekt dokonany w prośbie, wielka litera w Pan, przecinki przed ponieważ i które.

Nawyk na egzamin: zanim oddasz pracę, przeczytaj polecenie jeszcze raz i odhacz każdy punkt w swoim tekście. To najszybszy sposób, żeby nie stracić punktów za realizację zadania.

Jak wykorzystać ten przykład

Najwięcej skorzystasz, jeśli najpierw samodzielnie napiszesz e-mail według polecenia, a dopiero potem porównasz go z omówieniem. Sprawdź swój tekst w tej samej kolejności: punkty polecenia, styl, łączniki, końcówki. Słownictwo związane z mieszkaniem i umową znajdziesz w poradniku o wynajmie mieszkania po polsku, a więcej wzorów pism – w poradniku o liście formalnym.

Własnych błędów zwykle nie widać – dlatego warto, żeby Twój tekst ocenił lektor. Taką ocenę według tych samych obszarów dostajesz na egzaminie próbnym i na kursie pisania. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, umów lekcję próbną z diagnozą poziomu.

Przykładowy list na egzamin B1 – tekst kursanta z omówieniem

Zadanie

Tekst kursanta

Omówienie według kryteriów

Błędy i poprawki

Wersja poprawiona

Co zmieniło się w wersji poprawionej

Jak wykorzystać ten przykład

Najczęstsze pytania

Źródła

Zobacz też

Porozmawiajmy po polsku.