Pisanie na egzaminie B1 – list, e-mail i wypracowanie

Pisanie w strukturze egzaminu B1

W przepisach „część pisemna” obejmuje cztery moduły: słuchanie, czytanie, poprawność gramatyczną i pisanie. Ta strona dotyczy modułu sprawdzającego umiejętność pisania – tego, w którym tworzysz własny tekst. Czas na każdy moduł komisja podaje w arkuszu egzaminacyjnym. O pozostałych częściach przeczytasz w przewodniku po egzaminie B1.

Pisanie jest dla wielu kursantów najtrudniejszym modułem, bo nie ma tu gotowych odpowiedzi do wyboru. Jednocześnie to moduł, w którym najwięcej zależy od przygotowania: struktura listu, zwroty grzecznościowe i kilka spójników da się opanować do perfekcji przed egzaminem.

Jakie teksty możesz pisać na B1

Standard wymagań wymienia piętnaście form wypowiedzi pisemnej dla poziomu B1. W praktyce można je podzielić na teksty użytkowe, listy i dłuższe wypowiedzi.

„Recenzja” i „esej” na B1 to proste formy: chodzi o wyrażenie i uzasadnienie własnej opinii, a nie o tekst dziennikarski czy naukowy.

List formalny i nieformalny – zwroty

O tym, czy list ma być formalny, decyduje adresat z polecenia: do osoby nieznajomej, urzędu, nauczyciela czy właściciela mieszkania piszesz formalnie, do przyjaciela lub członka rodziny – nieformalnie. Mieszanie stylów, np. „Szanowny Panie” na początku i „Buziaki” na końcu, to jeden z najczęstszych błędów.

Trzy zasady zapisu, o których warto pamiętać w liście:

• Po zwrocie zakończonym przecinkiem (Szanowny Panie,) pierwsze zdanie listu zaczynasz małą literą. Po wykrzykniku (Cześć Tomku!) – wielką.
• Zaimki i formy grzecznościowe skierowane do adresata piszesz w listach wielką literą: Pan, Pani, Państwo, Ty, Ciebie, Twój.
• Po Z poważaniem czy Pozdrawiam nie stawiasz przecinka – podpis piszesz w nowym wierszu.

Więcej wzorów pism do urzędów i instytucji znajdziesz w poradniku o liście formalnym.

Jak oceniane jest pisanie

Kryteria oceny zadań wraz z punktacją Państwowa Komisja przekazuje ośrodkom egzaminacyjnym razem z zestawem zadań – nie publikujemy ich tutaj jako tabeli punktów. Z praktyki przygotowania kursantów wiemy jednak, na co patrzy egzaminator, i według tych samych obszarów lektorzy oceniają teksty na egzaminie próbnym.

Realizacja zadania

Czy tekst ma właściwą formę (list, ogłoszenie, opis), odpowiada na wszystkie punkty polecenia i ma długość zgodną z poleceniem. Pominięty punkt polecenia to strata, której nie nadrobi nawet bezbłędna gramatyka.

Spójność i logika

Czy tekst ma początek, rozwinięcie i zakończenie, a zdania łączą się spójnikami i wyrażeniami typu najpierw, potem, poza tym, dlatego, z jednej strony… z drugiej strony.

Zakres językowy

Czy używasz słownictwa dopasowanego do tematu i różnych konstrukcji – a nie powtarzasz w kółko jest, mam, dobry.

Poprawność językowa

Gramatyka, ortografia i interpunkcja. Standard B1 wymaga znajomości podstawowych zasad pisowni, m.in. wielkich liter i spółgłosek dźwięcznych i bezdźwięcznych, a pismo ma być czytelne.

Jak te kryteria wyglądają w praktyce, pokazuje przykładowy list B1 z omówieniem – z tekstem kursanta, listą błędów i wersją poprawioną.

Plan pisania w czasie egzaminu

Dobry tekst na egzaminie powstaje w pięciu krokach, a najważniejszy jest pierwszy: dokładne przeczytanie polecenia.

1. Rozbierz polecenie na punkty. Ponumeruj na marginesie wszystko, o czym masz napisać, np. 1 – opisz problem, 2 – od kiedy trwa, 3 – zaproponuj termin, 4 – poproś o odpowiedź.
2. Ustal formę i styl. Kto jest adresatem? Formalnie czy nieformalnie?
3. Zrób krótki plan. Jeden akapit na jeden–dwa punkty polecenia. Zapisz słowa kluczowe, których chcesz użyć.
4. Pisz prostymi, poprawnymi zdaniami. Lepiej użyć konstrukcji, którą znasz, niż ryzykować skomplikowaną, co do której masz wątpliwości.
5. Zostaw kilka minut na sprawdzenie. Odhacz punkty polecenia, policz słowa, sprawdź końcówki, przecinki przed że, który, bo, ponieważ, żeby i zwroty grzecznościowe.

Słowa, które podnoszą jakość tekstu

Najprostszy sposób na lepszą spójność to kilka wyrażeń łączących, które opanujesz przed egzaminem i będziesz stosować bez zastanowienia.

• Kolejność: najpierw, potem, następnie, na koniec, w końcu.
• Dodawanie: poza tym, oprócz tego, co więcej, również.
• Przyczyna i skutek: ponieważ, dlatego, z tego powodu, w związku z tym.
• Kontrast: ale, jednak, chociaż, mimo że, natomiast.
• Opinia: moim zdaniem, uważam, że, wydaje mi się, że, jestem przekonany, że.
• Podsumowanie: podsumowując, krótko mówiąc, dlatego uważam, że.

Jak ćwiczyć pisanie przed egzaminem

Pisania nie da się poprawić bez informacji zwrotnej – samodzielnie zwykle nie widzisz własnych błędów. Pisz regularnie na tematy z katalogu B1 (dom, praca, zdrowie, podróże, święta, wolny czas), zawsze odręcznie i na czas, a potem daj tekst do sprawdzenia lektorowi.

Systematyczną pracę nad tekstem z poprawkami lektora prowadzimy na kursie pisania po polsku. Jeśli chcesz sprawdzić, jak Twój tekst wypadłby na egzaminie, napisz go na egzaminie próbnym – lektor oceni go według opisanych wyżej obszarów. Te same struktury przydadzą Ci się w części ustnej, więc ćwicząc pisanie, przygotowujesz się od razu do dwóch części egzaminu.