B1 sınavında yazma – mektup, e-posta ve kompozisyon

B1 sınavının yapısında yazma

Mevzuatta “yazılı kısım” dört modülü kapsar: dinleme, okuma, dil bilgisi doğruluğu ve yazma. Bu sayfa, yazma becerisini ölçen modülle – kendi metnini oluşturduğun modülle – ilgilidir. Her modül için süreyi komisyon sınav kâğıdında belirtir. Diğer bölümleri B1 sınavı rehberinde okuyabilirsin.

Yazma, birçok kursiyer için en zor modüldür, çünkü burada seçilecek hazır cevaplar yoktur. Aynı zamanda en çok hazırlığa bağlı olan modüldür: mektubun yapısı, nezaket kalıpları ve birkaç bağlaç sınavdan önce mükemmelleştirilebilir.

B1’de hangi metinleri yazabilirsin

Gereksinim standardı, B1 düzeyi için on beş yazılı anlatım biçimini sayar. Pratikte bunları kullanım metinleri, mektuplar ve daha uzun yazılar olarak ayırabiliriz.

B1’de “eleştiri yazısı” ve “kompozisyon” basit biçimlerdir: amaç kendi görüşünü ifade etmek ve gerekçelendirmektir; gazetecilik ya da bilimsel bir metin yazmak değil.

Resmî ve samimi mektup – kalıplar

Mektubun resmî mi samimi mi olacağını yönergedeki muhatap belirler: tanımadığın birine, bir daireye, öğretmene ya da ev sahibine resmî, bir arkadaşa ya da aile üyesine samimi yazarsın. Üslupları karıştırmak – örneğin başta “Szanowny Panie”, sonda “Buziaki” – en sık yapılan hatalardan biridir.

Mektupta akılda tutulması gereken üç yazım kuralı:

• Virgülle biten bir başlangıç kalıbından (Szanowny Panie,) sonra mektubun ilk cümlesine küçük harfle başlarsın. Ünlemden (Cześć Tomku!) sonra – büyük harfle.
• Mektuplarda muhataba yönelik zamirleri ve nezaket biçimlerini büyük harfle yazarsın: Pan, Pani, Państwo, Ty, Ciebie, Twój.
• Z poważaniem ya da Pozdrawiam’dan sonra virgül koymazsın – imzayı yeni satıra yazarsın.

Daire ve kurumlara yazılacak daha fazla dilekçe örneğini Lehçe resmî mektup rehberinde bulabilirsin.

Yazma nasıl değerlendirilir

Görevlerin değerlendirme ölçütlerini puanlamayla birlikte Devlet Komisyonu, görev setiyle birlikte sınav merkezlerine iletir – biz onları burada puan tablosu olarak yayımlamıyoruz. Yine de kursiyerleri hazırlama pratiğimizden, sınav görevlisinin nelere baktığını biliyoruz ve öğretmenler deneme sınavında metinleri aynı alanlara göre değerlendirir.

Görevin yerine getirilmesi

Metnin doğru biçimde olup olmadığı (mektup, ilan, betimleme), yönergenin tüm maddelerine cevap verip vermediği ve uzunluğunun yönergeye uygun olup olmadığı. Atlanmış bir yönerge maddesi, kusursuz dil bilgisinin bile telafi etmeyeceği bir kayıptır.

Tutarlılık ve mantık

Metnin giriş, gelişme ve sonucunun olup olmadığı, cümlelerin najpierw, potem, poza tym, dlatego, z jednej strony… z drugiej strony gibi bağlaçlar ve ifadelerle bağlanıp bağlanmadığı.

Dil kapsamı

Konuya uygun kelime hazinesi ve farklı yapılar kullanıp kullanmadığın – jest, mam, dobry sözcüklerini durmadan tekrarlayıp tekrarlamadığın.

Dil doğruluğu

Dil bilgisi, yazım ve noktalama. B1 standardı, diğer şeylerin yanı sıra büyük harfleri ve ötümlü ile ötümsüz ünsüzleri de kapsayan temel yazım kurallarının bilinmesini ister, el yazısı da okunaklı olmalıdır.

Bu ölçütlerin pratikte nasıl göründüğünü açıklamalı örnek B1 mektubu gösteriyor – kursiyerin metniyle, hata listesiyle ve düzeltilmiş sürümle.

Sınavda yazma planı

Sınavda iyi bir metin beş adımda ortaya çıkar ve en önemlisi ilkidir: yönergeyi dikkatle okumak.

1. Yönergeyi maddelere ayır. Hakkında yazman gereken her şeyi kenara numaralandır, örneğin 1 – sorunu anlat, 2 – ne zamandır sürüyor, 3 – bir tarih öner, 4 – cevap iste.
2. Biçimi ve üslubu belirle. Muhatap kim? Resmî mi samimi mi?
3. Kısa bir plan yap. Yönergenin bir–iki maddesi için bir paragraf. Kullanmak istediğin anahtar sözcükleri yaz.
4. Basit, doğru cümlelerle yaz. Bildiğin bir yapıyı kullanmak, emin olmadığın karmaşık bir yapıyla risk almaktan iyidir.
5. Kontrol için birkaç dakika bırak. Yönerge maddelerini işaretle, sözcükleri say, çekim eklerini, że, który, bo, ponieważ, żeby öncesindeki virgülleri ve nezaket kalıplarını kontrol et.

Metnin kalitesini yükselten sözcükler

Daha iyi tutarlılığın en basit yolu, sınavdan önce iyice öğrendiğin ve doğal biçimde kullandığın birkaç bağlayıcı ifadedir.

• Sıra: najpierw, potem, następnie, na koniec, w końcu.
• Ekleme: poza tym, oprócz tego, co więcej, również.
• Neden ve sonuç: ponieważ, dlatego, z tego powodu, w związku z tym.
• Karşıtlık: ale, jednak, chociaż, mimo że, natomiast.
• Görüş: moim zdaniem, uważam, że, wydaje mi się, że, jestem przekonany, że.
• Özet: podsumowując, krótko mówiąc, dlatego uważam, że.

Sınavdan önce yazma nasıl çalışılır

Yazmayı geri bildirim olmadan geliştiremezsin – kendi başına genellikle kendi hatalarını göremezsin. B1 kataloğundaki konularda (ev, iş, sağlık, seyahat, bayramlar, boş zaman) düzenli yaz, her zaman elle ve süre tutarak, sonra metni öğretmene kontrol ettir.

Metin üzerinde öğretmenin düzeltmeleriyle sistemli çalışmayı Lehçe yazma kursunda yürütüyoruz. Metninin sınavda nasıl bir sonuç alacağını kontrol etmek istersen onu deneme sınavında yaz – öğretmen yukarıda anlatılan alanlara göre değerlendirir. Aynı yapılar sözlü kısımda da işine yarar, yani yazma çalışırken aynı anda sınavın iki bölümüne hazırlanırsın.