Egzamin B1 z polskiego – rozumienie tekstów pisanych

Co sprawdza moduł czytania

Moduł czytania sprawdza trzy rodzaje rozumienia: globalne (o czym jest tekst i po co go napisano), selektywne (gdzie jest potrzebna informacja) i szczegółowe (co dokładnie jest napisane). Na poziomie B1 dochodzi czwarta umiejętność – rozpoznanie głównego przesłania i argumentów w prostym tekście, w którym autor czegoś broni albo coś krytykuje.

Standard wymagań wymienia też strategie, których komisja oczekuje: rozumienie słów z kontekstu, szybkie przeglądanie tekstu w poszukiwaniu informacji i dopasowanie tempa czytania do zadania. To znaczy, że nie musisz – a nawet nie warto – czytać każdego tekstu słowo po słowie. O pozostałych częściach egzaminu przeczytasz w przewodniku po egzaminie B1.

Jakie teksty pojawiają się na B1

Teksty na poziomie B1 dotyczą życia prywatnego, publicznego, zawodowego i edukacyjnego. Rozporządzenie wymienia teksty użytkowe, prasowe i krótkie fragmenty literackie.

Napisy i ogłoszenia – krótkie, ale podchwytliwe

Krótkie napisy sprawdzają, czy rozumiesz formy bezosobowe i urzędowy styl. W polskich zakazach i poleceniach często pojawia się bezokolicznik albo forma prosimy o…, a nie tryb rozkazujący.

Ćwiczenie: ogłoszenie o wynajmie

Tekst i pytania przygotowała Redakcja Pol-Langua. Zadanie ma format prawda/fałsz, który dobrze ćwiczy czytanie szczegółowe.

Zwróć uwagę, że każda odpowiedź zależy od jednego krótkiego wyrażenia ograniczającego: z wyjątkiem, po uzgodnieniu, wyłącznie. Właśnie takie słowa są najczęstszą pułapką w czytaniu.

Słowa, które zmieniają sens zdania

Jeśli zdanie w pytaniu wygląda prawie tak samo jak zdanie w tekście, sprawdź słowa ograniczające i przeczenia – to one decydują, czy odpowiedź jest poprawna.

• tylko, wyłącznie, jedynie – ograniczenie do jednej możliwości;
• z wyjątkiem, oprócz, poza – coś jest wyłączone;
• nie wcześniej niż, najpóźniej, do – granice czasu;
• prawie, niemal, około – liczba nie jest dokładna;
• zwykle, czasem, rzadko, nigdy – częstotliwość, której nie wolno zamieniać na „zawsze”;
• mimo że, chociaż, jednak – zdanie zawiera kontrast, a druga część jest zwykle ważniejsza.

Strategia czytania na egzaminie

Najskuteczniejsza kolejność pracy to: polecenie, pytania, szybki przegląd tekstu, a dopiero potem dokładne czytanie fragmentów, które odpowiadają na pytania.

1. Przeczytaj polecenie dwa razy. Sprawdź, czy masz wybrać jedną odpowiedź, dopasować tytuły, czy uzupełnić tekst.
2. Przeczytaj pytania i podkreśl słowa kluczowe. W tekście będą zwykle synonimy, np. pytanie: Ile kosztuje bilet ulgowy?, tekst: Studenci i emeryci płacą połowę ceny.
3. Przejrzyj tekst szybko, żeby wiedzieć, w którym akapicie jest jaki temat.
4. Czytaj dokładnie tylko potrzebne fragmenty. Pytania zwykle idą w kolejności tekstu.
5. Nieznane słowo odgadnij z kontekstu albo z budowy: nie-zapomniany, samo-obsługowy, współ-lokator.
6. Pilnuj czasu. Jeśli zadanie zabiera Ci za dużo czasu, zaznacz najbardziej prawdopodobną odpowiedź i wróć do niego na końcu.

Ta sama zasada – szukaj sensu, a nie identycznych słów – sprawdza się w module słuchania. Część zadań w czytaniu wymaga też rozpoznania poprawnej formy wyrazu, dlatego warto równolegle powtarzać gramatykę na B1.

Jak trenować czytanie przed egzaminem

Najlepiej czytać codziennie krótkie autentyczne teksty, które przypominają te z egzaminu: ogłoszenia z portali, regulaminy, artykuły z lokalnych serwisów informacyjnych, przepisy kulinarne. Po każdym tekście zadaj sobie trzy pytania: o czym to jest, po co ktoś to napisał i jakie trzy szczegóły warto zapamiętać.

Własny słowniczek prowadź tematami – na przykład mieszkanie, zdrowie, praca, podróże – bo tak ułożony jest katalog tematyczny poziomu B1. Przed egzaminem rozwiąż na czas przynajmniej jeden pełny moduł czytania, najlepiej na egzaminie próbnym – wtedy zobaczysz, czy Twoje tempo wystarczy na egzaminie.