Polskie zwroty w pracy – dopytasz o polecenie, zgłosisz chorobę, poprosisz o wolne

W skrócie

Najważniejsze polskie zwroty w pracy to te, które pozwalają Ci powiedzieć, że nie rozumiesz, potwierdzić polecenie, poprosić o pomoc, zgłosić problem, ustalić grafik i urlop, zawiadomić o chorobie i zapytać o wypłatę. Poniżej znajdziesz około 70 zwrotów w dziewięciu grupach, wyjaśnienie, kiedy mówić „ty”, a kiedy „pan” lub „pani”, oraz trzy krótkie dialogi. Zwroty pasują do każdej branży. Prośbę o wolne albo telefon w sprawie choroby przećwiczysz z lektorem na lekcji próbnej – zanim będą Ci naprawdę potrzebne.

„Ty” czy „pan/pani” – jak zwracać się w pracy

Do przełożonego, klienta i osób, których nie znasz, mów „pan” albo „pani” – na „ty” przechodzisz dopiero wtedy, gdy ktoś Ci to zaproponuje. Między kolegami na tym samym stanowisku „ty” jest normalne od pierwszego dnia, a w wielu firmach biurowych i IT wszyscy mówią sobie po imieniu.

Forma „ty” i forma grzecznościowa
Do kolegi („ty”)Do przełożonego („pan/pani”)
Możesz mi pomóc?Czy może mi pan pomóc?
Wiesz, gdzie jest…?Czy wie pani, gdzie jest…?
Masz chwilę?Czy ma pan chwilę?
Dzięki!Dziękuję bardzo.

Forma z „pan/pani” ma czasownik w trzeciej osobie – tak samo jak w zdaniu o kimś: pan może, pani wie. Gdy zwracasz się do kogoś po imieniu z „pan/pani”, imię stoi w wołaczu: Panie Tomaszu, Pani Ewo. Przydadzą Ci się w każdej branży, dla której prowadzimy kursy polskiego w pracy.

Powitanie i pożegnanie na zmianie

Na początku i na końcu zmiany wystarczy kilka stałych zwrotów – ważne, żeby mówić je do wszystkich, także do osób z innych działów.

Powitania i pożegnania
ZwrotKiedy używać
Dzień dobry.rano i w ciągu dnia, do wszystkich
Dobry wieczór.wieczorem, np. na drugiej zmianie
Cześć! / Hej!do kolegów, z którymi jesteś na „ty”
Do widzenia.na pożegnanie, grzecznie
Do jutra! / Do poniedziałku!gdy wiesz, kiedy się znowu zobaczycie
Miłego weekendu!w piątek po pracy
Na razie!potocznie, do kolegów

Gdy nie rozumiesz

To najważniejsza grupa zwrotów – lepiej zapytać dwa razy niż zrobić coś źle.

Prośba o wyjaśnienie
ZwrotKiedy używać
Przepraszam, nie rozumiem.gdy nie rozumiesz nic albo prawie nic
Może pan powtórzyć?prośba o powtórzenie
Proszę mówić wolniej.gdy ktoś mówi za szybko
Co to znaczy?gdy nie znasz jednego słowa
Jak to się mówi po polsku?gdy pokazujesz rzecz i nie znasz nazwy
Może pan to napisać?przy nazwach, liczbach i adresach
Może mi pan pokazać?gdy łatwiej zrozumieć na przykładzie
Czy dobrze rozumiem, że…?gdy chcesz się upewnić, że dobrze rozumiesz polecenie

Polecenia – jak potwierdzić i dopytać

Gdy dostajesz polecenie, krótko je potwierdź – przełożony wtedy wie, że zostało przyjęte. Polecenia zwykle mają formę trybu rozkazującego – jak ją rozpoznać, przeczytasz w poradniku o trybie rozkazującym.

Reakcje na polecenia
ZwrotKiedy używać
Dobrze. / Jasne.krótkie potwierdzenie
Zrozumiałem. / Zrozumiałam.mężczyzna / kobieta – „rozumiem, co mam zrobić”
Już robię. / Zaraz zrobię.zaczynasz teraz / za chwilę
Na kiedy to ma być gotowe?pytanie o termin
Gdzie to położyć?pytanie o miejsce
Co mam zrobić najpierw?gdy masz kilka zadań naraz
Skończyłem. Co dalej?gdy zadanie jest gotowe (kobieta: skończyłam)

Prośba o pomoc i zgłoszenie problemu

Problem zgłoś od razu i powiedz konkretnie, co się stało – wtedy szybciej dostaniesz pomoc.

Pomoc i problemy
ZwrotKiedy używać
Możesz mi pomóc?prośba do kolegi
Potrzebuję pomocy przy…z miejscownikiem: przy rozładunku, przy maszynie
Kogo mam zapytać o…?gdy nie wiesz, kto odpowiada za sprawę
Gdzie znajdę…?pytanie o miejsce albo rzecz
…nie działa.Drukarka nie działa. Skaner nie działa.
Coś jest nie tak z…z narzędnikiem: z maszyną, z zamówieniem
Popełniłem błąd. / Pomyliłam się.uczciwie przyznajesz się do pomyłki
Przepraszam, to moja wina.przeprosiny

Grafik i czas pracy

Pytania o grafik zadajesz zwykle przełożonemu, więc używaj formy „pan/pani”.

Grafik
ZwrotKiedy używać
O której jutro zaczynam?pytanie o godzinę rozpoczęcia
Na którą zmianę jestem w przyszłym tygodniu?pytanie o grafik
Czy mogę zamienić się zmianą z kolegą?gdy chcesz pracować w inny dzień albo o innej porze
Czy mogę dziś wyjść wcześniej?prośba o wcześniejsze wyjście
Spóźnię się około piętnastu minut.uprzedzasz o spóźnieniu – najlepiej przed zmianą
Kiedy mam przerwę?pytanie o przerwę
Mogę zostać po godzinach.zgadzasz się na nadgodziny

Urlop, choroba i sprawy osobiste

O urlop pytaj wcześniej, a o chorobie zawiadom jak najszybciej – zwykle telefonem albo wiadomością do przełożonego.

Urlop i choroba
ZwrotKiedy używać
Chciałbym wziąć urlop od… do…prośba o urlop (kobieta: chciałabym)
Czy mogę dostać wolne w piątek?prośba o jeden wolny dzień
Jestem chory, nie przyjdę dziś do pracy.zawiadomienie o chorobie (kobieta: jestem chora)
Idę do lekarza. Dam znać, czy dostanę zwolnienie.gdy jeszcze nie wiesz, jak długo potrwa choroba
Mam zwolnienie lekarskie do środy.informacja, do kiedy jesteś na L4
Muszę załatwić sprawę w urzędzie.gdy potrzebujesz czasu na urząd – słownictwo urzędowe ćwiczymy na kursie polskiego do urzędu

Wypłata i dokumenty

O pieniądze i dokumenty pytaj spokojnie i konkretnie – podaj miesiąc, liczbę godzin albo nazwę dokumentu.

Wypłata i dokumenty
ZwrotKiedy używać
Kiedy jest wypłata?pytanie o dzień wypłaty
Czy mogę dostać zaliczkę?prośba o część wypłaty wcześniej
Moja wypłata się nie zgadza – brakuje mi ośmiu godzin.zgłaszasz błąd w rozliczeniu
Gdzie mam się podpisać?przy dokumentach
Czy mogę dostać kopię umowy?prośba o kopię dla siebie
Czy mogę to przeczytać w domu?gdy chcesz spokojnie przeczytać dokument przed podpisaniem
Mam nowy numer konta. / Mam nowy adres.informujesz kadry o zmianie danych

Bezpieczeństwo

Zwroty bezpieczeństwa trzeba znać na pamięć, żeby w nagłej sytuacji nie szukać słów – powtórz je na głos kilka razy.

Zwroty w nagłej sytuacji
ZwrotCo to znaczy
Uwaga!ostrzeżenie – zatrzymaj się i rozejrzyj
Stop! / Stój!natychmiast się zatrzymaj
Pomocy!wołasz o pomoc
Pali się! / Pożar!jest ogień – wychodzisz i ostrzegasz innych
Ktoś jest ranny!ktoś miał wypadek
Wezwij karetkę!poproś kogoś o wezwanie pogotowia
Gdzie jest apteczka?szukasz zestawu pierwszej pomocy

Rozmowa przy kawie z kolegami

Krótka rozmowa w przerwie to najprostszy sposób, żeby ćwiczyć polski codziennie – i żeby lepiej poznać zespół.

Swobodna rozmowa
ZwrotKiedy używać
Co słychać?„jak się masz?” – potocznie
Idziesz na przerwę?zaproszenie na wspólną przerwę
Jak minął weekend?w poniedziałek
Skąd jesteś?pytanie o kraj
Długo tu pracujesz?pytanie o staż w firmie
Ale dziś zimno! / Ale upał!rozmowa o pogodzie
Dzięki, nawzajem!odpowiedź na życzenia, np. „Miłego weekendu!”

Dialogi z pracy

Dialogi pokazują, jak łączyć zwroty z różnych grup w jedną rozmowę. Przeczytaj je na głos i podstaw własne dni i godziny.

Pierwszy dzień

– Dzień dobry, jestem nowy. Nazywam się Ahmed.
– Dzień dobry, jestem Marek, kierownik zmiany. Dziś będziesz pracował z Olą.
– Przepraszam, może pan powtórzyć? Z kim?
– Z Olą, to ta pani przy stole. Ona wszystko ci pokaże.
– Dobrze, dziękuję.

Prośba o wolne

– Panie Marku, czy ma pan chwilę?
– Tak, słucham.
– Czy mogę dostać wolne w piątek? Muszę załatwić sprawę w urzędzie.
– W piątek mamy dużo pracy. Możesz przyjść w sobotę zamiast piątku?
– Tak, mogę.

Telefon w sprawie choroby

– Dzień dobry, tu Ahmed. Jestem chory, mam gorączkę. Nie przyjdę dziś do pracy.
– Dobrze. Idziesz do lekarza?
– Tak, o dziesiątej. Dam znać, czy dostanę zwolnienie.
– W porządku. Wracaj do zdrowia!

Na lekcji próbnej odegrasz z lektorem rozmowę z przełożonym – o wolny dzień, grafik albo błąd w wypłacie – i dowiesz się, jak brzmieć grzecznie, ale pewnie.

Najczęstsze pytania

Jak grzecznie powiedzieć po polsku, że czegoś nie rozumiesz?

Powiedz: Przepraszam, nie zrozumiałem. Może pan powtórzyć? Kobieta mówi: nie zrozumiałam. Jeśli chodzi o jedno słowo, zapytaj: Co znaczy…?

Czy do kierownika mogę mówić po imieniu?

Tylko wtedy, gdy kierownik sam to zaproponuje albo gdy w firmie wszyscy mówią sobie po imieniu. W innym wypadku mów pan/pani albo Panie Marku, Pani Anno.

Jak powiedzieć po polsku, że się spóźnię?

Powiedz albo napisz: Spóźnię się około piętnastu minut i krótko podaj powód, np. autobus nie przyjechał. Uprzedź przed początkiem zmiany, nie po nim.

Czym różni się „zrozumiałem” od „rozumiem”?

Oba zwroty potwierdzają polecenie. Rozumiem mówisz w trakcie rozmowy, a zrozumiałem / zrozumiałam – gdy przełożony skończył mówić i potwierdzasz, że wiesz, co masz zrobić.

Polski do Twojej pracy

Słownictwo i rozmowy z Twojej branży. Umów lekcję próbną – dobierzemy program.

Zobacz też

Porozmawiajmy po polsku.

Wypełnij formularz, napisz na WhatsApp albo zadzwoń. Odpowiadamy zwykle w ciągu jednego dnia roboczego.

Adres
Warszawska 85/1
26‑617 Radom
Telefon i WhatsApp
Godziny
pon.–pt. 8:00–20:00
sob. 9:00–14:00

Napisz na WhatsApp