Co znaczy „deko” w polskim sklepie?

To potoczny skrót od „dekagram”, czyli 10 gramów. Dwadzieścia deko to 200 gramów – tak zwykle prosi się o wędlinę albo ser.

Jak poprosić farmaceutę o lek, którego nazwy nie znam po polsku?

Opisz objaw: Poproszę coś na… i pokaż opakowanie albo zdjęcie leku z Twojego kraju. Farmaceuta może zaproponować lek z tą samą substancją.

Czym różni się paragon od faktury?

Paragon to zwykły dowód zakupu z kasy. Fakturę dostajesz na swoje dane albo dane firmy – trzeba o nią poprosić przy kasie.

Jak powiedzieć w sklepie, że szukam konkretnego produktu?

Zapytaj: Przepraszam, gdzie znajdę ryż? albo Czy jest mleko bez laktozy?

Polski w aptece i w sklepie – zwroty, ilości i przykładowe dialogi

W aptece – słowniczek

W aptece usłyszysz słowa z ulotki i recepty. Poniższa tabela pomoże Ci zrozumieć farmaceutę i opakowanie leku. Jak opisać objawy samemu lekarzowi, wyjaśniamy w poradniku Polski u lekarza.

Słowa z apteki
Po polsku	Co to znaczy
lek, lekarstwo	środek na chorobę; oba słowa znaczą to samo
na receptę / bez recepty	lek, który dostaniesz tylko z receptą od lekarza / lek, który możesz po prostu kupić
e-recepta	recepta elektroniczna – w aptece podajesz jej kod
tabletki, kapsułki, syrop, krople, maść, plaster	formy leków i opatrunków
coś na…	lek przeciw czemuś: coś na kaszel, na katar, na gorączkę
zamiennik, odpowiednik	inny lek z tą samą substancją, często tańszy
ulotka	kartka z informacjami w opakowaniu leku
dawkowanie	ile i jak często brać lek
przed jedzeniem / po jedzeniu / na czczo	przed posiłkiem / po posiłku / rano, zanim cokolwiek zjesz
doustnie	przez usta – połknąć
skutki uboczne, działania niepożądane	niechciane efekty leku

Zwroty w aptece

Farmaceucie powiedz, na co potrzebujesz leku, a nie tylko nazwę – nazwy leków w różnych krajach są inne.

Poproszę coś na ból gardła.
Czy ten lek jest bez recepty?
Mam e-receptę. Tu jest kod.
Czy jest tańszy zamiennik?
Jak mam to brać? Ile razy dziennie?
Czy mogę brać ten lek razem z innymi lekami?
Czy to lek dla dorosłych?

Jedna tabletka dwa razy dziennie po jedzeniu. – 1 tabletka rano i 1 wieczorem, po posiłku
Dwie tabletki raz dziennie na czczo. – 2 tabletki rano, przed śniadaniem
Nie łączyć z alkoholem. – nie pić alkoholu w czasie brania leku

Dialog 1: w aptece

Farmaceutka: Dzień dobry, słucham pana.
Klient: Dzień dobry. Od wczoraj mam katar i boli mnie gardło. Poproszę coś bez recepty.
Farmaceutka: Ma pan gorączkę?
Klient: Nie, gorączki nie mam.
Farmaceutka: Polecam te tabletki do ssania na gardło i spray do nosa.
Klient: Jak mam brać tabletki?
Farmaceutka: Dawkowanie jest w ulotce. Proszę nie brać więcej, niż tam napisano.
Klient: Dziękuję. Płacę kartą.

W sklepie – ilości i opakowania

Po słowach oznaczających ilość lub opakowanie rzeczownik stoi w dopełniaczu. To jedna z pierwszych reguł, które przydają się w Polsce na co dzień.

Ilość + dopełniacz
Ilość lub opakowanie	Przykład
kilogram, pół kilo	kilogram jabłek, pół kilo ziemniaków
deko (dekagram, 10 gramów)	dwadzieścia deko sera, piętnaście deko szynki
litr, butelka, karton	litr mleka, butelka wody, karton soku
puszka, słoik, opakowanie	puszka pomidorów, słoik miodu, opakowanie jajek
bochenek, kostka, paczka	bochenek chleba, kostka masła, paczka kawy
dużo, mało, trochę	dużo cukru, mało czasu, trochę soli

Uważaj też na liczby – rzeczownik zmienia formę po 2–4 i po 5 i więcej:

Rzeczownik po liczbie
1	2, 3, 4	5 i więcej
jedna bułka	dwie bułki	pięć bułek
jedno jabłko	trzy jabłka	sześć jabłek
jeden pomidor	cztery pomidory	dziesięć pomidorów

Przy ladzie z wędlinami i serami możesz poprosić: w plasterkach (pokrojone), w kawałku (niepokrojone), cienko / grubo.

Dialog 2: przy ladzie w sklepie

Sprzedawczyni: Dzień dobry, co podać?
Klientka: Dzień dobry. Poproszę dwadzieścia deko szynki w plasterkach.
Sprzedawczyni: Tej szynki?
Klientka: Nie, tej obok. I jeszcze kawałek sera żółtego.
Sprzedawczyni: Wyszło trochę więcej, może być?
Klientka: Tak, może być. Poproszę jeszcze cztery bułki.
Sprzedawczyni: Coś jeszcze?
Klientka: Nie, dziękuję, to wszystko. Ile płacę?
Sprzedawczyni: Dwadzieścia trzy złote czterdzieści groszy. Kartą czy gotówką?
Klientka: Kartą. Poproszę paragon.

Przy zwykłej i samoobsługowej kasie

Przy kasie usłyszysz krótkie pytania – warto znać je wcześniej, bo kasjer mówi szybko.

Torebkę? / Reklamówkę? – Czy chcesz torbę?
Ma pan kartę klienta / aplikację? – Czy masz kartę lojalnościową sklepu?
Kartą czy gotówką? – Jak płacisz?
Paragon? – Czy chcesz paragon?
Reszty nie trzeba. – Proszę zatrzymać resztę (to mówisz Ty).

Na ekranie kasy samoobsługowej często zobaczysz polecenia w trybie rozkazującym, np. Zeskanuj produkt, Odłóż produkt do strefy pakowania, Wybierz formę płatności, Poczekaj na pomoc obsługi.

Jeśli towar jest wadliwy, powiedz: Chciałbym złożyć reklamację. Mam paragon. Jeśli chcesz oddać towar, bo Ci nie pasuje: Czy mogę zwrócić ten towar? Reklamacja dotyczy wady, a zwrot – oddania towaru.

Najczęstsze pomyłki przy zakupach

Większość błędów w sklepie dotyczy końcówek po liczbach i ilościach – sprzedawca zrozumie, ale poprawna forma brzmi naturalnie.

Błędy i poprawne formy
Zamiast	Powiedz	Dlaczego
Kilogram jabłka.	Kilogram jabłek.	po ilości – dopełniacz liczby mnogiej
Dwa bułki.	Dwie bułki.	przy rzeczownikach żeńskich: dwie
Ja chcę chleb.	Poproszę chleb.	„poproszę” brzmi uprzejmie i naturalnie
Ile kosztuje te pomidory?	Ile kosztują te pomidory?	czasownik zgadza się z liczbą mnogą
Lekarstwo dla gardła.	Lekarstwo na gardło.	przeciw czemuś: na + biernik

Te sytuacje najlepiej ćwiczyć w rozmowie – scenki w aptece i w sklepie przerabiamy w klubie konwersacji i na kursie od podstaw. Pierwszą scenkę możesz przećwiczyć już na lekcji próbnej.

Polski w aptece i w sklepie – jak poprosić, zapytać i zapłacić

W aptece – słowniczek

Zwroty w aptece

Dialog 1: w aptece

W sklepie – ilości i opakowania

Dialog 2: przy ladzie w sklepie

Przy zwykłej i samoobsługowej kasie

Najczęstsze pomyłki przy zakupach

Najczęstsze pytania

Źródła

Zobacz też

Porozmawiajmy po polsku.