Polski w urzędzie – słowniczek i przykładowe dialogi

Nazwy urzędów i instytucji – co znaczą

Polskie nazwy urzędów są długie i często występują jako skróty. Poniżej wyjaśniamy je prostą polszczyzną – tak, jak tłumaczymy je kursantom na lekcjach.

Słowa z pism i formularzy

Pisma urzędowe używają słów, których nie usłyszysz w sklepie. Warto znać je wcześniej, bo od ich zrozumienia zależy, co masz zrobić i do kiedy.

Uwaga: przykładowy zapis o 14 dniach pokazuje tylko, jak czytać takie zdanie. Termin w Twojej sprawie zawsze sprawdzaj w otrzymanym piśmie.

Język formularza – pole po polu

Formularze urzędowe mają stałe nazwy pól. Gdy znasz te słowa, wypełnisz większość formularzy bez tłumacza.

• nazwisko, imię (imiona) – wpisz wszystkie imiona z paszportu;
• nazwisko rodowe – nazwisko z urodzenia;
• data urodzenia (dd-mm-rrrr) – dzień, miesiąc, rok;
• miejsce urodzenia, obywatelstwo, płeć (K / M) – K to kobieta, M to mężczyzna;
• stan cywilny – kawaler / panna, żonaty / zamężna, rozwiedziony / rozwiedziona, wdowiec / wdowa;
• seria i numer dokumentu – litery i cyfry z paszportu albo karty;
• adres zamieszkania – gdzie naprawdę mieszkasz; adres do korespondencji – gdzie mają przychodzić listy;
• wypełnić drukowanymi literami – WIELKIMI LITERAMI, wyraźnie;
• niepotrzebne skreślić – przekreśl odpowiedź, która Cię nie dotyczy;
• czytelny podpis – imię i nazwisko napisane tak, żeby dało się je przeczytać.

Gotowe zwroty przy okienku

W urzędzie mów do urzędnika pan / pani, a prośby zaczynaj od chciałbym / chciałabym albo czy mogę. To brzmi grzecznie i naturalnie.

• Dzień dobry, chciałbym złożyć wniosek. / Chciałabym odebrać kartę.
• Przyszedłem w sprawie tego pisma. – i pokaż pismo.
• Gdzie mogę pobrać numerek?
• Do którego okienka mam podejść?
• Czego brakuje w moim wniosku?
• Do kiedy muszę to dostarczyć?
• Czy mogę prosić o potwierdzenie złożenia dokumentów?
• Przepraszam, nie zrozumiałem. Czy może pani powtórzyć wolniej?
• Czy może pan to zapisać?
• Czy dobrze rozumiem, że…? – i powtórz własnymi słowami.

Dialog 1: przy okienku informacji

Dialog 2: umawianie wizyty przez telefon

Literowanie to przydatna umiejętność: Polacy literują, podając imiona albo nazwy miast – A jak Anna, B jak Barbara, W jak Warszawa. Naucz się przeliterować swoje imię i nazwisko.

Błędy, które w urzędzie brzmią nieuprzejmie

Większość błędów nie przeszkadza w zrozumieniu, ale brzmi nieuprzejmie albo nieprecyzyjnie. Te poprawki robią dużą różnicę:

Jak przygotować się językowo do wizyty w urzędzie

Najlepiej sprawdza się krótkie przygotowanie dzień wcześniej. Zapisz w telefonie trzy rzeczy: po co idziesz (jedno zdanie), numer sprawy i dwa pytania, które chcesz zadać. Przećwicz je na głos. Proś o wolniejsze mówienie i zapisanie ważnych informacji – urzędnicy są do tego przyzwyczajeni.

Słownictwo z urzędu przyda Ci się też przy wynajmie mieszkania i w listach formalnych i e-mailach. Jeśli interesują Cię wymagania językowe w sprawach pobytowych, przeczytaj stronę o pobycie stałym i języku polskim. Rozmowy w urzędzie, ZUS i NFZ ćwiczymy na kursie polskiego do urzędu – zacznij od lekcji próbnej.