حالة المفعول به (biernik) – الحالة الرابعة (kogo? co؟)

باختصار

Biernik (حالة المفعول به) يجيب عن السؤالين kogo? co? (مَن؟ ماذا؟) ويدل عادةً على الشخص أو الشيء الذي يقع عليه الفعل: Mam brata، Lubię kawę، Kupuję bilet. وهي الحالة الأكثر استعمالًا بعد الأفعال. فالأسماء التي تنتهي بـ-a تأخذ في biernik عادةً النهاية -ę (kawę, kolegę)، والأشخاص والحيوانات المذكرة صيغتها كصيغة dopełniacz (المضاف إليه) (brata, psa)، والأشياء المذكرة والأسماء المحايدة تبدو كما في mianownik (حالة الفاعل). وبعد النفي يتحول biernik إلى dopełniacz: nie mam brata, nie lubię kawy. وفي الدرس التجريبي سيتحقق المعلم هل صرت تستعمل هذه الصيغ تلقائيًا.

متى نستعمل biernik

نستعمل biernik قبل كل شيء للمفعول به – لما نراه أو نملكه أو نشتريه أو نفعله. وإن كنت في بداية تعلّم الحالات فيحسن أن تتقن biernik بعد mianownik مباشرة؛ وموقعه بين الحالات الأخرى يبيّنه ملخص الجداول. وهذه الحالة تقابل المفعول به المنصوب في العربية: «أرى أخاك».

  • بعد أغلب الأفعال: mieć, lubić, kochać, znać, widzieć, kupować, czytać, pisać, jeść, pić, robić, oglądać, zamawiać, odwiedzać: Znam tę panią. Zamawiam pizzę. Odwiedzam babcię.
  • الاتجاه والغاية بعد „na”: Idę na pocztę. Jadę na urlop. Czekam na autobus.
  • أيام الأسبوع بعد „w”: w poniedziałek, we wtorek, w środę, w sobotę.
  • مدة الفعل و„بعد كم من الوقت”: Byłem w Polsce przez rok. Przyjadę na tydzień. Wrócę za godzinę.
  • الثمن والمقابل: Kupiłem to za sto złotych. Dziękuję za pomoc.
  • الألعاب والرياضات بعد „grać w”: Gram w piłkę, w szachy, w tenisa.

الأسئلة المساعدة: kogo? co?

اطرح السؤال بعد الفعل: Kogo widzisz? – Sąsiada. Co jesz? – Zupę. والسؤال kogo? هو نفسه سؤال dopełniacz، أما co? فهو كما في mianownik. ويفيد اختبار „widzę”: ضع الكلمة بعد widzę فتسمع صيغة biernik – widzę mamę, widzę brata, widzę dom.

النهايات في المفرد

biernik المفرد
الجنسBiernikأمثلة
مذكر – أشخاص-a (كـ dopełniacz)brat – brata, lekarz – lekarza, Marek – Marka, pan – pana
مذكر – حيوانات-a (كـ dopełniacz)kot – kota, pies – psa, koń – konia
مذكر – أشياءكـ mianownikdom, samochód, telefon, chleb, bilet
مذكر ينتهي بـ-a-ękolega – kolegę, kierowca – kierowcę, tata – tatę
مؤنث على -a-ęmama – mamę, kawa – kawę, praca – pracę, Polska – Polskę
مؤنث على -i-ąpani – panią, gospodyni – gospodynię (استثناء)
مؤنث على ساكنكـ mianowniknoc, rzecz, miłość, wiadomość
محايدكـ mianownikokno, mleko, dziecko, imię, muzeum

استثناء: بعض الأشياء المذكرة لها biernik كـ dopełniacz، بالنهاية -a، وكأنها حيّة. ويخص ذلك الرقصات والألعاب والعملات والسجائر وغيرها: tańczę walca, gram w tenisa, mam dolara, palę papierosa.

النهايات في الجمع

في الجمع القاعدة بسيطة: الرجال لهم biernik كـ dopełniacz، وكل الأسماء الأخرى كـ mianownik.

biernik الجمع
المجموعةBiernikأمثلة
الرجال (جمع الرجال)كـ dopełniaczZnam tych studentów. Odwiedzam braci. Zapraszam kolegów.
الحيوانات والأشياء والنساء والأطفالكـ mianownikLubię koty. Kupuję jabłka. Znam te kobiety. Widzę dzieci.

انتبه إلى الحيوانات: في المفرد widzę kota (كـ dopełniacz)، لكن في الجمع widzę koty (كـ mianownik)، لأن صيغة „كـ dopełniacz” في الجمع تخص الرجال فقط.

الصفات والضمائر في biernik

الصفة والضمائر في biernik
مذكر شخص / حيوانمذكر شيءمؤنثمحايدالجمع – الرجالالجمع – الباقي
صفةnowegonowynowąnowenowychnowe
mójmojegomójmojąmojemoichmoje
tentegotentętotychte

للضمير ta في biernik الصيغة tę: Znam tę kobietę. Wezmę tę sukienkę. وصيغة „tą” في biernik عامية – ففي الامتحان وفي الكتابة استعمل tę.

الضمائر الشخصية في biernik:

  • mnie, ciebie (cię), jego (go), ją, je, nas, was
  • ich – للرجال وللمجموعات التي فيها رجل: Znam twoich braci. Znam ich.
  • je – للنساء والأطفال والحيوانات والأشياء: Masz klucze? – Tak, mam je.
  • بعد حرف الجر: na niego, za nią, przez nich, na nie.

حروف الجر مع biernik

أغلب حروف الجر مع biernik تجيب عن السؤال dokąd? (إلى أين؟) أو تتحدث عن الزمن. وبعضها يأتي أيضًا مع حالة أخرى – فيتغير المعنى.

حروف الجر مع biernik
حرف الجرالمعنىمثال
naإلى أين؟ لكم من الوقت؟ على ماذا؟Idę na koncert. Wyjeżdżam na miesiąc. Czekam na odpowiedź.
wيوم من أيام الأسبوع، لعبةSpotkajmy się w piątek. Gramy w karty.
zaبعد كم من الوقت؟ بكم؟ مقابل ماذا؟Pociąg odjeżdża za pięć minut. Płacę za bilet.
przezعبر مكان ما، لكم من الوقت، بواسطةIdę przez park. Rozmawiamy przez telefon.
oبعد الأفعال prosić و pytać و dbać و martwić sięProszę o rachunek. Pytam o drogę. Martwię się o syna.
poلإحضار شيءIdę po chleb. Jadę po dzieci do szkoły.
pod, nad, przed, za, międzyالحركة إلى مكانKot wszedł pod łóżko. Jedziemy nad morze.

قارن: Jedziemy nad morze (biernik – إلى أين؟)، لكن Jesteśmy nad morzem (narzędnik – أين؟). وIdę na pocztę (biernik)، لكن Jestem na poczcie (miejscownik – حالة المكان).

جمل للتدريب

Czy masz chwilę? Mam pytanie.
Codziennie czytam wiadomości po polsku.
Wynajmujemy małe mieszkanie blisko centrum.
Poproszę jedną kawę z mlekiem i ciastko.
Odwiedzam rodziców co niedzielę.
Zapraszam was na kolację w sobotę.
Muszę wypełnić wniosek do urzędu.

أخطاء متكررة مع biernik

  • „Mam brat”، „Lubię kawa” – والصواب mam brata، lubię kawę.
  • „Znam pani Annę” – والصواب znam panią Annę.
  • „Widzę studenci” – والصواب widzę studentów.
  • „Czekam autobus” – والصواب czekam na autobus؛ فالفعل czekać يأتي مع حرف الجر „na”.
  • „Nie mam samochód” – بعد النفي يلزم dopełniacz: nie mam samochodu.
  • „Widzę ich” عن مجموعة من النساء – والصواب widzę je.

تمرين قصير

اكتب الكلمة التي بين القوسين في biernik.

  1. Mam ______ (młodsza siostra).
  2. Kupujemy ______ (nowy samochód).
  3. Znasz ______ (ten lekarz)?
  4. Lubię ______ (polska kuchnia).
  5. Zapraszam ______ (moi przyjaciele) na urodziny.
  6. Idę na ______ (stacja) po bilet.
  7. Oglądamy ______ (zdjęcia) z wakacji.
  8. Spotkamy się w ______ (środa).

الإجابات

  1. młodszą siostrę
  2. nowy samochód – شيء مذكر، والصيغة كما في mianownik
  3. tego lekarza
  4. polską kuchnię
  5. moich przyjaciół
  6. stację
  7. zdjęcia
  8. środę

نتدرّب على biernik و dopełniacz بعد النفي في كل حصة في المستويين A1–A2. وفي الحصص الفردية يلتقط المدرّس أخطاءك في الكلام أولًا بأول – ابدأ بدرس تجريبي يحدد فيه من أين يحسن أن تبدأ.

الأسئلة الشائعة

لماذا نقول „mam psa” لكن „mam dom”؟

الأسماء المذكرة الحيّة (الناس والحيوانات) لها biernik كـ dopełniacz، أي بالنهاية -a. أما الأشياء المذكرة فلها biernik كـ mianownik، فلا تتغير كلمة „dom”.

هل يمكن الخلط بين biernik و dopełniacz؟

عند الرجال والحيوانات في المفرد يبدوان متماثلين (brata, kota)، ولذلك يظهر الفرق مع الأشياء المذكرة وفي الأجناس الأخرى: „mam dom” – „nie mam domu”، و„mam kawę” (biernik) – „nie mam kawy” (dopełniacz).

هل „tą” بدل „tę” خطأ؟

في biernik الصيغة الصحيحة هي „tę” (znam tę panią). أما „tą” فصحيحة في narzędnik (rozmawiam z tą panią). وفي الكلام العامي يقول كثير من البولنديين „tą” في biernik أيضًا، لكن في الكتابة الأفضل تجنّب ذلك.

أي الأفعال تأتي مع biernik؟

أغلب الأفعال التي يأتي بعدها مفعول به بلا حرف جر: mieć, chcieć, lubić, kochać, znać, robić, kupować, jeść, pić, widzieć, słyszeć. ومن الاستثناءات szukać و potrzebować (dopełniacz)، و pomagać و dziękować (celownik).

اعرف مستواك في درس تجريبي

50 دقيقة مع المعلم: تشخيص المستوى وخطة تعلّم تناسب هدفك.

اقرأ أيضًا

لنتحدث بالبولندية.

املأ النموذج أو راسلنا على WhatsApp أو اتصل بنا. نرد عادةً خلال يوم عمل واحد.

العنوان
Warszawska 85/1
26‑617 Radom
الهاتف وWhatsApp
ساعات العمل
الاثنين–الجمعة 8:00–20:00
السبت 9:00–14:00

راسلنا على WhatsApp