Co znaczy „awizacja” w transporcie?

Awizacja to umówiona wcześniej godzina załadunku albo rozładunku. Mówi się też awizować się – czyli zgłosić swój przyjazd w magazynie: Mam awizację na dziesiątą.

Jak uprzedzić dyspozytora albo klienta, że się spóźnisz?

Powiedz: Spóźnię się około godziny albo Będę spóźniony, jestem w korku. Dobrze od razu podać nową godzinę: Będę o jedenastej.

Co znaczy „złapać gumę”?

To potoczne wyrażenie: przebić oponę. W rozmowie z pomocą drogową lepiej powiedzieć wprost: Mam przebitą oponę.

Słownictwo dla kierowców po polsku – na rampę, w trasę i na kontrolę drogową

Kolejność nauki: od dokumentów do dialogów

Najpierw naucz się słów z dokumentów i załadunku – używasz ich przy każdym kursie. Potem przejdź do drogi i awarii, a na koniec przećwicz dialogi na głos, najlepiej jako rozmowę telefoniczną. Słowniczek to materiał do kursów polskiego w pracy – uzupełnia kurs polskiego dla kierowców zawodowych. Zwroty przydatne w każdej pracy, np. o urlopie i wypłacie, zebraliśmy w rozmówkach do pracy na co dzień.

Pojazd

Nazwy pojazdów i ich części przydają się przy załadunku, w rozmowie z warsztatem i przy opisie awarii.

Pojazd i jego części
Polskie słowo	Znaczenie i sytuacja
ciągnik siodłowy (potocznie: ciągnik)	samochód ciężarowy, który ciągnie naczepę; „solo” to sam ciągnik bez naczepy
naczepa, przyczepa	część bez silnika, w której jedzie towar
zestaw	ciągnik razem z naczepą
plandeka (potocznie: firanka)	naczepa z materiałowymi bokami, które się odsuwa
chłodnia	naczepa z chłodzeniem, np. na żywność
samochód dostawczy (potocznie: bus, dostawczak)	mały samochód do przewozu paczek i towaru
opona, koło zapasowe	guma na kole; dodatkowe koło na wymianę
hamulce, lusterka, światła	części, które sprawdzasz przed wyjazdem
tachograf	urządzenie, które zapisuje czas jazdy i postoju
karta kierowcy	karta, którą wkładasz do tachografu cyfrowego
zbiornik, AdBlue	zbiornik paliwa; płyn do oczyszczania spalin w silniku diesla, wlewany do osobnego zbiornika

Dokumenty

Dokumenty to najważniejsza część słowniczka – od nich zależy, czy towar zostanie przyjęty, a kurs rozliczony.

Dokumenty kierowcy i przewozu
Polskie słowo	Znaczenie i sytuacja
prawo jazdy	dokument, który pozwala prowadzić pojazd danej kategorii
dowód rejestracyjny	dokument pojazdu
zlecenie transportowe	informacja od firmy: co, skąd, dokąd i na kiedy przewozisz
list przewozowy, CMR	dokument przewozu; CMR to międzynarodowy list przewozowy
WZ	dokument wydania towaru z magazynu nadawcy
dowód dostawy	dokument z podpisem odbiorcy, że towar dotarł
pieczątka, podpis	Poproszę o pieczątkę i podpis.
uwagi	miejsce w dokumencie, gdzie wpisujesz problem, np. uszkodzenie
wydruk z tachografu	papierowy wydruk danych o jeździe i postojach

Załadunek i rozładunek

Na rampie rozmawiasz z magazynierem – zwykle krótko i konkretnie, dlatego te słowa warto znać na pamięć.

Załadunek i rozładunek
Polskie słowo	Znaczenie i sytuacja
nadawca, odbiorca	firma, która wysyła towar; firma, która go odbiera
awizacja, awizować się	umówiona godzina załadunku albo rozładunku; zgłosić przyjazd
okno czasowe	przedział godzin, w którym musisz być na miejscu
rampa, brama	miejsce, do którego podjeżdżasz tyłem do załadunku
podstawić się pod rampę	podjechać tyłem pod rampę
miejsca paletowe	ile palet zmieści się w naczepie
mocowanie ładunku, pasy	zabezpieczenie towaru, żeby się nie przesuwał
maty antypoślizgowe	gumowe maty pod paletami, które zmniejszają przesuwanie
plomba	zabezpieczenie drzwi naczepy z numerem; Numer plomby się zgadza.
przestój	czekanie na załadunek albo rozładunek dłużej niż planowano
dyspozytor, spedytor	osoba, która planuje Twoje trasy; osoba, która organizuje przewóz

Droga i manewry

Słowa z tej tabeli usłyszysz we wskazówkach od dyspozytora, magazyniera albo nawigacji. Różnicę między „jechać” a „jeździć” wyjaśniamy w poradniku o czasownikach ruchu.

Droga
Polskie słowo	Znaczenie i sytuacja
autostrada, droga ekspresowa (potocznie: ekspresówka)	szybkie drogi z kilkoma pasami w jedną stronę
obwodnica	droga dookoła miasta
zjazd, wjazd, węzeł	wyjazd z drogi, wjazd na drogę, miejsce połączenia dróg
rondo, skrzyżowanie	Na rondzie drugi zjazd.
pas ruchu, pas awaryjny, pobocze	część drogi do jazdy; miejsca, w których zatrzymujesz się przy awarii
MOP (miejsce obsługi podróżnych)	parking przy autostradzie albo ekspresówce
objazd, roboty drogowe	inna droga, bo główna jest zamknięta; naprawa drogi
korek	samochody stoją albo jadą bardzo wolno
skręcić, zawrócić, cofać	zmienić kierunek; pojechać w drugą stronę; jechać do tyłu
ograniczenie prędkości, zakaz wjazdu	znaki, które musisz rozumieć
pauza, odpoczynek, nocleg	przerwa w jeździe; dłuższy odpoczynek; spanie w trasie

Awarie, kolizje i kontrola drogowa

W trudnej sytuacji trzeba szybko powiedzieć, co się stało i gdzie jesteś – te słowa ćwicz tak, żeby mówić je bez zastanowienia.

Awarie i kontrola
Polskie słowo	Znaczenie i sytuacja
awaria	pojazd się zepsuł; Mam awarię, nie mogę jechać dalej.
przebita opona (potocznie: złapać gumę)	dziura w oponie
pomoc drogowa, laweta, holowanie	firma, która przyjeżdża do zepsutego auta; auto, które je zabiera; ciągnięcie auta
trójkąt ostrzegawczy, kamizelka odblaskowa	wystawiasz trójkąt za autem; zakładasz kamizelkę, gdy wychodzisz na drogę
kolizja, wypadek	zderzenie bez rannych; zdarzenie, w którym ktoś jest ranny
oświadczenie sprawcy	dokument, który kierowcy wypełniają po kolizji, gdy nie wzywają policji
kontrola drogowa	zatrzymanie przez policję albo inspekcję transportu
Inspekcja Transportu Drogowego (ITD)	służba, która kontroluje m.in. pojazdy ciężarowe i przewozy
mandat	kara pieniężna za wykroczenie
ważenie pojazdu	sprawdzenie masy pojazdu na wadze

Zwroty bezpieczeństwa i kontroli

Podczas kontroli najczęściej słyszysz krótkie polecenia – zrozum je i odpowiadaj spokojnie, grzecznie i krótko.

Polecenia i odpowiedzi
Zwrot	Co to znaczy i co robisz
Proszę zjechać na pobocze.	zatrzymaj się bezpiecznie przy krawędzi drogi
Proszę jechać za radiowozem.	jedź za samochodem policji do miejsca kontroli
Proszę zgasić silnik.	wyłącz silnik
Proszę przygotować dokumenty.	pokaż prawo jazdy, dokumenty pojazdu i przewozu
Skąd i dokąd pan jedzie?	podaj miejsce załadunku i rozładunku
Nie rozumiem dobrze po polsku. Czy może pan mówić wolniej?	grzeczna prośba, gdy nie rozumiesz
Stoję na pasie awaryjnym, kilometr sto dwadzieścia, w kierunku Gdańska.	tak podajesz miejsce awarii na autostradzie albo ekspresówce – kierunek określasz nazwą miasta, do którego jedziesz

Dialogi kierowcy

Telefon do dyspozytora, rozmowa na rampie i zgłoszenie awarii to sytuacje, w których trzeba mówić szybko i konkretnie. Przećwicz je na głos – najlepiej z kimś, kto zagra dyspozytora albo magazyniera.

Telefon do dyspozytora

– Halo, tu Ivan, wiozę towar do klienta.
– Słucham, gdzie jesteś?
– Stoję w korku na obwodnicy. Będę na rozładunku około jedenastej, nie o dziesiątej.
– Dobra, dam znać klientowi. Napisz, jak będziesz na miejscu.

Na rampie

– Dzień dobry, mam rozładunek, awizacja na dziesiątą.
– Numer zamówienia?
– Proszę, tu jest CMR.
– Brama numer pięć. Proszę się podstawić i otworzyć naczepę.
– Jedna paleta się przechyliła. Wpiszemy to do uwag?
– Tak, zaraz to sprawdzimy.

Awaria na trasie

– Pomoc drogowa, słucham.
– Dzień dobry, mam przebitą oponę w naczepie.
– Gdzie pan stoi?
– Na autostradzie, kilometr osiemdziesiąt cztery, w kierunku Poznania, na pasie awaryjnym.
– Trójkąt jest wystawiony?
– Tak, a ja jestem w kamizelce.

Na lekcji próbnej odegrasz z lektorem rozmowę z dyspozytorem albo z policjantem podczas kontroli – i usłyszysz, co mówisz już dobrze, a co warto poprawić.

Słownictwo dla kierowców zawodowych – porozumiesz się z dyspozytorem i na rampie