Karta Polaka a obywatelstwo polskie – rok pobytu stałego i poziom B1

Droga od Karty Polaka do obywatelstwa

Od Karty Polaka do obywatelstwa prowadzą trzy etapy, a wymagania językowe na każdym z nich są inne. Jak przygotować się do pierwszego z nich, opisujemy w przewodniku po rozmowie w sprawie Karty Polaka.

1. Karta Polaka – wymaga przynajmniej podstawowej znajomości języka; bez certyfikatu ocenia ją konsul albo wojewoda w rozmowie.
2. Zezwolenie na pobyt stały w związku z Kartą Polaka – ustawa o cudzoziemcach nie stawia przy pobycie stałym wymogu językowego. Wyjaśniamy, skąd mit o B1 do pobytu stałego.
3. Uznanie za obywatela polskiego – po co najmniej roku nieprzerwanego pobytu na podstawie tego zezwolenia. Tu potrzebny jest dokument potwierdzający polski na poziomie co najmniej B1.

Porównanie wymagań językowych na każdym etapie

Najważniejsza różnica: przy Karcie Polaka język może ocenić konsul w rozmowie, a przy obywatelstwie liczy się wyłącznie dokument.

Uwaga: od 1 lipca 2025 roku świadectwo ukończenia szkoły policealnej nie potwierdza znajomości języka przy uznaniu za obywatela. Sprawdź wszystkie dokumenty, które urząd przyjmuje przy obywatelstwie.

Dlaczego rozmowa z konsulem nie wystarczy do obywatelstwa

Przy uznaniu za obywatela przepisy wymagają urzędowego poświadczenia albo świadectwa szkolnego – nie przewidują oceny w rozmowie. Różni się też sam poziom: przy Karcie Polaka wystarczy prosta rozmowa, a egzamin B1 sprawdza pięć umiejętności osobno.

Najwięcej pracy wymaga zwykle pisanie. Osoba, która dobrze radzi sobie w rozmowie, często nie miała wcześniej okazji pisać po polsku listów ani tekstów na zadany temat. Zobacz, jak wygląda egzamin B1.

Kiedy zacząć przygotowania do B1

Najlepiej zaraz po otrzymaniu Karty Polaka – rok pobytu stałego to dobry czas, żeby przejść od rozmowy do poziomu B1 i zdać egzamin, zanim złożysz wniosek o uznanie za obywatela.

1. Sprawdź poziom po rozmowie z konsulem – zrób test poziomujący albo umów lekcję próbną z diagnozą.
2. Wybierz sesję egzaminu. Poziom B1 jest w każdej sesji Państwowej Komisji. W 2026 roku zapisać się można już tylko na sesję 5–6 grudnia (na sesję 17–18 października jest za późno – ośrodek musi zarejestrować zdającego najpóźniej miesiąc przed egzaminem), a w 2027 roku sesje zaplanowano na 6–7 lutego, 10–11 kwietnia, 12–13 czerwca, 2–3 października i 27–28 listopada.
3. Uwzględnij opłatę. Do 31 grudnia 2026 roku ośrodek może pobrać za egzamin B1 dla dorosłych najwyżej 150 euro. Od 1 stycznia 2027 roku limit wyniesie 7% przeciętnego wynagrodzenia z III kwartału poprzedniego roku, a za wydanie certyfikatu po zdanym egzaminie płaci się dodatkowo 100 zł (na rachunek ośrodka).
4. Ćwicz pisanie i mówienie z oceną – na kursie przygotowującym do egzaminu B1 lektor ocenia wypracowania i wypowiedzi według kryteriów komisji.

Jeśli masz polski dyplom studiów, sprawdź, czy przysługuje Ci certyfikat bez egzaminu.

Czy zasady się zmienią

Stan na 3 października 2026 roku: ustawa o obywatelstwie polskim nie zmieniła się w 2026 roku. Prezydencki projekt zmian (druk nr 1759) jest od listopada 2025 roku w komisjach sejmowych, a projekt poselski (druk nr 1888) Sejm odrzucił w pierwszym czytaniu 9 stycznia 2026 roku. Zapowiadane przez MSWiA zmiany – m.in. poziom B2 i test obywatelski – nie trafiły do Sejmu. Reforma ustawy o Karcie Polaka też jest na razie tylko projektem. Do czasu uchwalenia zmian obowiązują zasady opisane na tej stronie. Nie warto więc czekać – rok pobytu stałego najlepiej wykorzystać na naukę, a pierwszym krokiem może być lekcja próbna z diagnozą poziomu.