Fałszywi przyjaciele: polskie i ukraińskie słowa, które mylą

Jak czytać tabele

Każdy wiersz to jedna pułapka: polskie słowo, jego znaczenie po ukraińsku, podobne słowo ukraińskie i polski odpowiednik tego ukraińskiego słowa. Ostatnia kolumna mówi, czego użyć, gdy myślisz po ukraińsku i chcesz to powiedzieć po polsku. Wymowę i gramatykę omawiamy w poradniku dla osób mówiących po ukraińsku.

Urząd, praca i pieniądze

Od tej tabeli warto zacząć, bo te słowa pojawiają się w umowach, pismach urzędowych i rozmowach z pracodawcą. Pomyłka może zmienić sens dokumentu.

W pracy i urzędzie: umowa o pracę to трудовий договір, złożyć wniosek to подати заяву, a składka zdrowotna to внесок на медичне страхування. Jeśli przygotowujesz się do wizyty w urzędzie, zajrzyj też do poradnika Polski w urzędzie.

Dom i przedmioty codzienne

Pomyłki w słowach domowych zwykle łatwo wyjaśnić, ale lepiej ich uniknąć – zwłaszcza gdy rozmawiasz z właścicielem mieszkania albo kupujesz meble.

Jedzenie i ogród

W kuchni i w sklepie spożywczym najczęściej mylą się owoce z warzywami – po polsku owoce to фрукти.

Ciało i zdrowie

Te pary warto znać przed wizytą u lekarza, bo pomyłka dotyczy objawów albo części ciała.

Czasowniki i inne słowa

Ostatnia grupa to słowa z codziennych rozmów. Szczególnie zdradliwe są czasowniki czuć i dziwić się, bo po ukraińsku podobne słowa opisują zupełnie inne czynności.

Słowa, które są pułapką dla Rosjan, ale nie dla Ciebie

Wiele list fałszywych przyjaciół w internecie powstało z myślą o osobach rosyjskojęzycznych. Jeśli mówisz po ukraińsku, część z tych „pułapek” nie dotyczy Ciebie – te słowa znaczą po polsku i po ukraińsku to samo.

Fałszywi przyjaciele w zdaniach

Błąd pojawia się najczęściej w zdaniu wypowiedzianym szybko, bez zastanowienia. Te przykłady pokazują, jak Polak zrozumie zdanie zbudowane na ukraińskim skojarzeniu.

Sprawdź się

Zasłoń odpowiedzi i powiedz, co znaczą wyróżnione słowa. To dobre ćwiczenie przed pierwszą rozmową z pracodawcą albo wizytą w urzędzie.

1. Pracodawca przygotował umowę. – Odpowiedź: договір.
2. Co miesiąc płacę składkę do ZUS. – Odpowiedź: внесок.
3. Sąsiad ma duży ogród z kwiatami. – Odpowiedź: сад.
4. Kupiłem w sklepie dynię. – Odpowiedź: гарбуз.
5. Mówię w dwóch językach. – Odpowiedź: мовами (розмовляю двома мовами); nie „w dwóch mowach” – po polsku mowa to sposób mówienia albo przemówienie.

Jak uczyć się fałszywych przyjaciół

Najskuteczniej uczyć się ich w zdaniach i w sytuacjach, w których naprawdę ich użyjesz. Kilka sposobów, które polecamy kursantom:

• Zacznij od tabeli „urząd i praca” – te słowa spotkasz w dokumentach, a tam pomyłka kosztuje najwięcej.
• Ułóż do każdego słowa zdanie o sobie, np. W piątek mam ważny mecz.
• Zasłaniaj kolumny i odtwarzaj je z pamięci w obie strony.
• Gdy znasz też rosyjski, porównaj tę stronę z listą fałszywych przyjaciół polsko-rosyjskich – zobaczysz, które pułapki są wspólne.

Zobacz też typowe błędy gramatyczne osób mówiących po ukraińsku, a jeśli przygotowujesz się do egzaminu – błędy, które najczęściej pojawiają się w pracach na B1. Na lekcji próbnej lektor pomoże Ci uporządkować słownictwo, którego potrzebujesz w pracy i w urzędzie.