Fałszywi przyjaciele: polskie i rosyjskie słowa, które mylą

Jak czytać tabele

Każdy wiersz pokazuje jedną pułapkę: polskie słowo, jego znaczenie po rosyjsku, podobne słowo rosyjskie i polski odpowiednik tego rosyjskiego słowa. Ostatnia kolumna jest najważniejsza – mówi, czego użyć, gdy chcesz wyrazić myśl, którą masz w głowie po rosyjsku. Wymowę i gramatykę omawiamy w poradniku dla osób mówiących po rosyjsku.

Dom i przedmioty codzienne

W domu i w sklepie takie pomyłki kończą się zwykle zabawnym nieporozumieniem – ktoś prosi o łóżko, a chodzi mu o łyżkę.

Jedzenie, rośliny i przyroda

Przy jedzeniu najczęstsza pomyłka dotyczy owoców i warzyw – po polsku to dwa zupełnie inne słowa niż po rosyjsku.

Człowiek, ciało i zdrowie

Te słowa warto znać przed wizytą u lekarza – pomyłka może zmienić sens całej rozmowy.

Miejsca, praca i pieniądze

W tej grupie są słowa, które słyszysz w pracy i w urzędzie. Pomyłka między pensją a emeryturą albo między magazynem a sklepem może naprawdę wprowadzić w błąd rozmówcę.

Czas i kalendarz

Słowa związane z czasem mylą szczególnie przy umawianiu się – „spotkajmy się jutro” to nie „утром”.

Czasowniki

Fałszywe czasowniki są groźne, bo zmieniają sens całego zdania – „pytać kogoś” to po polsku zwykła rozmowa.

Przymiotniki, przysłówki i inne słowa

Ostatnia grupa to słowa z codziennych rozmów. Część z nich – jak owszem czy nagle – znaczy niemal odwrotnie, niż podpowiada rosyjskie ucho.

Fałszywi przyjaciele w zdaniach

Pojedyncze słowo łatwo zapamiętać, ale błąd pojawia się dopiero w zdaniu, gdy mówisz szybko. Te przykłady pokazują, jak Polak zrozumie zdanie zbudowane na rosyjskim skojarzeniu.

Sprawdź się

Zasłoń odpowiedzi i powiedz, co znaczą wyróżnione słowa. Jeśli odpowiesz poprawnie na wszystkie, najważniejsze pułapki masz już za sobą.

1. Wieczorem idziemy na wesele kuzyna. – Odpowiedź: na przyjęcie weselne (свадьбу).
2. Kupiłam dynię na zupę. – Odpowiedź: тыкву.
3. Na stole stoi kubek z herbatą. – Odpowiedź: кружка.
4. W niedzielę sklepy są zwykle zamknięte. – Odpowiedź: в воскресенье.
5. Od rana bolą mnie plecy. – Odpowiedź: спина; polskie słowo „plecy” ma tylko liczbę mnogą, dlatego „bolą”, a nie „boli”.

Jak uczyć się fałszywych przyjaciół

Najskuteczniej uczyć się ich w zdaniach i w grupach tematycznych, a nie z długiej listy. Kilka sposobów, które polecamy kursantom:

• Zacznij od słów z pracy i urzędu – pensja, zawód, magazyn, przepis, zakaz. Tu pomyłka kosztuje najwięcej.
• Do każdego słowa ułóż jedno zdanie o sobie, np. Mój zawód to elektryk.
• Zasłaniaj kolumny tabeli i odtwarzaj je z pamięci – raz z polskiego na rosyjski, raz odwrotnie.
• Słuchaj, jak mówią Polacy. Gdy usłyszysz znajome słowo w dziwnym kontekście, sprawdź je od razu.

Fałszywi przyjaciele to tylko część trudności. Sprawdź też najczęstsze błędy w przypadkach, akcencie i przyimkach, a jeśli przygotowujesz się do egzaminu – błędy, które najczęściej pojawiają się w pracach na B1. Wymowę polskich liter wyjaśniamy w poradniku o alfabecie i wymowie. Na lekcji próbnej lektor pokaże, które z tych pułapek dotyczą właśnie Ciebie.